دوره 16، شماره 2 - ( 4-1405 )                   جلد 16 شماره 2 صفحات 56-37 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. ، h.roshanfekr@scu.ac.ir
چکیده:   (616 مشاهده)
زمان برداشت به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در تعیین کمیت و کیفیت محصول نیشکر شناخته می‌شود؛ به‌طوری که برداشت زود‏هنگام می‌تواند منجر به کاهش قند قابل استحصال و برداشت دیر هنگام ممکن است کیفیت محصول را کاهش داده و خطر خوابیدگی و نیز شیوع بیماری‌های ساقه را افزایش دهد. این پژوهش با هدف بررسی اثر تاریخ‌های مختلف برداشت بر صفات کمی و کیفی دو رقم تجاری نیشکر CP69-1062 و CP48-103، در دو کشت و صنعت امام خمینی (ره) و کشت و صنعت امیرکبیر به ترتیب، واقع در مناطق شمال و جنوب اهواز طی سال زراعی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ انجام شد. آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. ارقام به عنوان کرت اصلی و چهار تاریخ برداشت (اوایل ماه های دی، بهمن، اسفند و فروردین) به‌عنوان کرت فرعی بررسی شدند. صفات کمی شامل ارتفاع ساقه ، قطر ساقه، وزن تک ‌ساقه، تعداد میان‏گره و عملکرد شکر و صفات کیفی شامل درصد ساکارز (پل)، بریکس، درجه خلوص شربت و شکر قابل استحصال اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه مرکب نشان داد اثر متقابل رقم در تاریخ برداشت بر تمامی صفات به جز ارتفاع ساقه و تعداد میان‌گره معنی‌دار شد. رقم میان‌رس CP69-1062 در تاریخ برداشت بهمن بالاترین مقادیر بریکس (23/4 درصد)، درجه خلوص شربت (91/4 درصد)، پل (22/6 درصد) و عملکرد شکر (12/8 تن در هکتار) را به‌ دست آورد. رقم CP48-103 (میان‌رس متمایل به دیررس) بیشترین مقادیر را در برداشت اسفند (بریکس21/9 درصد، درجه خلوص شربت 92/4 درصد، پل 21/74 درصد و عملکرد شکر12/82 تن در هکتار) داشت، اما در سایر تاریخ‌ها افت عملکرد و کیفیت نشان داد. شاخص‌های فیزیولوژیک، به ویژه دوام سطح برگ، سرعت رشد گیاه و سرعت جذب خالص، با اغلب صفات کمی و کیفی همبستگی مثبت و معنی‌داری داشتند. بر اساس نتایج به دست آمده، با توجه به دوره رسیدگی و پاسخ‏های فیزیولوژک هر رقم، مناسب‏ترین نقطه تعادلی عملکرد کمی و کیفی رقم  CP69-1062در تاریخ برداشت هفته اول بهمن و رقم CP48-103 در تاریخ برداشت هفته اول اسفند حاصل شد. انتخاب این تاریخ‌ها با توجه به کارایی فتوسنتزی بالاتر و ویژگی‌های رسیدگی مطلوب هر رقم، موجب دستیابی به حداکثر عملکرد و کیفیت شکر و در نتیجه موجب افزایش بهره‌وری کارخانه قند می‌شود.
متن کامل [PDF 712 kb]   (363 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.