fa اثر محلول‌پاشی فسفر و قطع آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد گندم زمستانه رقم الوند عمومى General پژوهشي Research به منظور بررسی تأثیر محلول‌پاشی فسفر و قطع آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه در گندم زمستانه رقم الوند، آ‌زمایشی به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 88-1387 در مزرعه تحقیقاتی ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی شهرستان بویراحمد واقع در 13 کیلومتری غرب یاسوج اجرا شد. فاکتور اصلی شامل رژیم آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل، قطع آبیاری از ابتدای ظهور ساقه تا مرحله ظهور سنبله و قطع آبیاری از مرحله ظهور سنبله تا انتهای دوره رشد گیاه) و فاکتور فرعی شامل پنج سطح کود فسفر به مقدار صفر، 3، 6، 9 و 12 کیلوگرم در هکتار KH2PO4 از طریق محلول‌پاشی برگی بود. نتایج نشان داد که اثر رژیم‌های مختلف آبیاری و محلول‌پاشی فسفر بر کلیه صفات و برهمکنش رژیم آبیاری و محلول‌پاشی فسفر برای صفات ارتفاع بوته، تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک معنی‌دار بود. تیمار رژیم آبیاری کامل و محلول‌پاشی 6 کیلوگرم در هکتار فسفر دارای بیشترین عملکرد دانه و بیولوژیک (به ترتیب 6000 و 14170 کیلوگرم در هکتار) بود و تیمار قطع آبیاری از ابتدای ظهور ساقه تا مرحله ظهور سنبله و سطح صفر محلول‌پاشی فسفر کمترین عملکرد دانه و بیولوژیک (به ترتیب 2920 و 8219 کیلوگرم در هکتار) را تولید کردند. محلول‌پاشی فسفر تنها در تیمارهای تحت تنش خشکی اثر معنی‌دار بر صفات مورد ارزیابی ایجاد کرد و در تیمار رژیم آبیاری کامل اثر محلول‌پاشی فسفر معنی‌دار نشد. به‌طور کلی، محلول‌پاشی فسفر تا سطح 9 ‌کیلوگرم در هکتار تا حدود زیادی باعث جبران خسارت ناشی از تنش خشکی در گندم شد. In order to study the effects of foliar application of phosphorus (P) and water deficit on yield and yield components of winter wheat (Triticum aestivum L., cv. Alvand), a split-plot experiment, with completely randomized blocks design and three replications, was carried out at the Research Farm of Boyer Ahmad Agricultural and Natural Resources Research Station, 13 km west of Yasouj, in 2008-2009. The main plots were irrigation at three levels (1- full irrigation (control), 2- deficit irrigation from the stem elongation to booting stage, and 3- deficit irrigation from booting stage to the end of growth period) and the subplots were five levels of foliar application of P fertilizer (0, 3, 6, 9 and 12 kg/ha KH2PO4). The results showed that the effects of different irrigation regimes and foliar application of P were significant on all traits, and their interaction was significant on plant height, number of grain per spike, grain yield and biological yield. Full irrigation and foliar application of 6 kg/ha P produced the highest grain and biological yield (6000 and 14170 kg/ha, respectively) and deficit irrigation from the stem elongation to booting stage without foliar application of P produced the lowest grain and biological yield (2920 and 8219 kg/ha, respectively). Foliar application of P affects significantly the evaluated traits only in drought-stress treatments and its effect was not significant in full irrigation treatment. In general, foliar application of 9 kg/ha P compensated the losses in wheat due to drought stress. تنش خشکی، عملکرد دانه، فسفر، پروتئین، گندم Drought stress, Grain yield, Phosphorus, Protein, Wheat 67 80 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2033-2&slc_lang=fa&sid=1 M. Vafapour مسعود وفاپور No SH. Jahanbeen شاهرخ جهانبین No A. Yadavi علیرضا یدوی yadavi53@yahoo.com Yes M. H. Fallah Heki محمدحسن فلاح هکی No