fa اثر تیمار نیکل و سرب بر محتوای کلروفیل و تجمع این فلزات در گیاه یونجه (Medicago sativa) عمومى General كاربردي Applicable با توجه به مسأله آلودگی ناشی از فلزات سنگین از جمله نیکل و سرب و خطرات ناشی از این آلودگی برای گیاهان و در نتیجه انسان‌ها پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان انباشته‌سازی این دو فلز در این گیاه و اثر آنها بر فرآیند فتوسنتز از طریق بررسی تغییر محتوای کلروفیل انجام گردید. بذرگیاه یونجه رقم قره یونجه درون گلدان کشت گردید و گیاهان حاصل پس از 21 روز با غلظت‌های 0، 2، 4، 6 و 8 میلی مولار کلرید نیکل و کلریدسرب تیمار گردیدند و سپس در دو مرحله 2 و 15 روز پس از تیمار میزان کلروفیل برگ‌ها و فلزات سنگین جذب شده در اندام هوایی و ریشه بررسی و مقایسه گردید. نتایج نشان داد که میزان کلروفیل کل در گیاهان تیمار شده نسبت به گیاه شاهد به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. میزان نیکل و سرب در گیاهان تیمار شده با فلزات سنگین نسبت به گیاهان شاهد به‌طور معنی‌داری افزایش یافته و این افزایش در بخش‌های هوایی نسبت به ریشه‌ها در هر دو تیمار و در غلظت‌های مختلف هر تیمار بیشتر بود. به نظر می‌رسد گیاه یونجه تا حدی به‌عنوان یک گیاه انباشتگر فلزات نیکل و سرب عمل می‌کند. این تجمع در بخش‌های هوایی از این جهت می‌تواند اهمیت داشته باشد که تغذیه دام‌ها از برگ این گیاهان در محیط‌های آلوده به این فلزات می‌تواند سلامت این دام‌ها و در نهایت انسان‌ها را تهدید کند. Heavy metals have a important roles to environmental pollution as a result of human activities. Higher concentration of heavy metals in environment lead to a toxicity symptoms and growth inhibition in most plants. The aims of this study was Ni and Pb accumulation in alfalfa plants when its exposure in this metals and the effects of this heavy metals on photosynthetic pigments. In this study seeds of Alfalfa (Medicago sativa) were raised in the pots and plants grown after 21 days in 2-3 leaves stage were treated with the concentration of 0, 2, 4, 6 and 8mM NiCl2 and PbCl2. Then take place remove plants in 2stages (2 and 15 days after treatment) and were measured and compared chlorophyll content and heavy metal uptake in roots and shoots of plants. The results showed that significant decrease in total chlorophyll content in plants treated compaired with the control plants. Also that significant increasing Ni and Pb concentration in plant treated compaired with the control plant. This increase in shoot parts more than roots in both treatment and different concentration . It seems that play somewhat Alfalfa plant as a accumulator for a Ni and Pb metals. انباشتگر، فتوسنتز، فلزات سنگین، یونجه Accumulator, Alfalfa, Heavy metals, Ni, Pb, Photosynthesis. 11 20 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-28&slc_lang=fa&sid=1 F. Amini فریبا امینی f-amini@araku.ac.ir 100319475328460015975 100319475328460015975 Yes Department of Biol., College of Sci., Arak Univ., Arak, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک M. R. Amirjani1 محمدرضا امیرجانی 100319475328460015976 100319475328460015976 No Department of Biol., College of Sci., Arak Univ., Arak, Iran. گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک