fa الگوی تفرق ژن عطر در برنج و انتخاب مولکولی برای آن عمومى General كاربردي Applicable برنج غذای اصلی مردم ایران بوده و عطر و طعم یکی از صفات مهمی است که نقش اساسی در بازارپسندی و قیمت برنج دارد. در این تحقیق، وراثت عطر و طعم برنج در نسل F2 حاصل از تلاقی رقم معطر سنگ طارم با هر یک از ارقام غیرمعطر ندا و نعمت مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه، علاوه بر ارزیابی فنوتیپی براساس آزمون قلیایی از نمونه‌های برگی، ارزیابی ژنوتیپی نیز براساس نشانگر عطر انجام گرفت. براساس نتایج به‌دست آمده، ارزیابی فنوتیپی در جمعیت‌های در حال تفکیک F2 نسبت تفرق 3: 1 (غیرمعطر: معطر) را نشان داد. در ارزیابی مولکولی نیز نسبت تفرق 1: 2: 1 (معطر: هتروزیگوت: غیرمعطر) با استفاده از نشانگر عطر مشاهده گردید. این نتایج نشان‌دهنده تک‌ژنی و مغلوب بودن ژن عطر در رقم سنگ طارم می‌باشد. هم‌چنین، از انتخاب به کمک نشانگر برای شناسایی بوته‌های معطر خالص در جمعیت‌های F2 استفاده گردید. بدین ترتیب که پس از انتخاب تک‌بوته‌های برتر از نظر فنوتیپی، در سطح مولکولی به غربالگری و انتخاب تک‌بوته‌های معطر خالص در جمعیت‌های مذکور اقدام شد و گیاهان هموزیگوت برای ژن عطر با ویژگی‌های خوب زراعی شناسایی شدند. Rice is the staple food in Iran. Aroma is a character that has an important role in consumer’s preference and rice price. In this research, inheritance of aroma in F2 generation of crosses between aromatic Sang Tarom with Neda and Nemat non-fragrant varieties was investigated. In this study, along with phenotypic evaluation based on alkaline test from leaf samples, the genetic evaluation was conducted using aroma marker. Based on the results, phenotypic evaluation in F2 segregating populations revealed 3: 1 (non-aromatic: aromatic) ratio. In addition, in molecular evaluation, segregation ratio of 1: 2: 1 (aromatic: heterozygous: non-aromatic) was observed using aroma marker. These results indicate that single recessive gene controls aroma in Sang Tarom variety. Also, marker-assisted selection was used for identification of homozygous aromatic plants in F2 populations. Thus, after selecting phenotypic suitable plants, the homozygous aromatic plants in aforementioned populations were screened at molecular level. ژنتیک عطر و طعم، انتخاب به کمک نشانگر Genetics of aroma, Marker-assisted selection. 65 72 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-34&slc_lang=fa&sid=1 GH. Kiani غفار کیانی ghkiani@gmail.com Yes