fa تأثیر کم آبیاری بر تولید دو رقم پنبه در استان اصفهان عمومى General كاربردي Applicable به منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم پنبه، مطالعه‌ای به‌مدت دو سال (86-1385) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوتر آباد اصفهان صورت پذیرفت. در این آزمایش، از طرح کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب بلوک-های کامل تصادفی با چهار تکرار استفاده گردید. کرت‌های اصلی شامل 6 سطح آبیاری (1T تا 6T، براساس تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس A در سه دوره رشدی پنبه) و کرت‌های فرعی دو رقم پنبه (B557 و تابلادیلا) بودند. نتایج آزمایش بیانگر تأثیر معنی‌دار سطوح آبیاری بر عملکرد بود. تیمار 6T (آبیاری در سه مرحله چهار برگی تا اوایل گل‌دهی، گل‌دهی تا باز شدن غوزه‌ها و از آغاز باز شدن غوزه‌ها تا پایان رشد، به‌ترتیب براساس 150، 70 و 110 میلی‌متر تبخیر تجمعی از تشت کلاس A) از نظر عملکرد وش و کارایی مصرف آب (به‌ترتیب 5113 کیلوگرم در هکتار و 52/0 کیلوگرم بر مترمکعب) نسبت به سایر تیمارها برتری کامل داشت. افزایش وزن و تعداد غوزه در هر بوته از دلایل اصلی برتری معنی‌دار عملکرد در این تیمار بود. تفاوت معنی‌داری بین دو رقم آزمایشی و هم‌چنین برهمکنش رقم و تیمارهای آبیاری از نظر صفات مختلف آزمایشی مشاهده نگردید. رقم B557 با داشتن 3237 کیلوگرم وش در هکتار نسبت به رقم تابلادیلا با عملکرد 2481 کیلوگرم وش در هکتار به‌طور معنی‌داری عملکرد بیشتری در چین اول تولید کرد. نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان داد که کم‌آبیاری در مرحله رشد رویشی پنبه (مرحله چهار برگی تا اوایل گل‌دهی) نه تنها افزایش عملکرد محصول را به همراه داشت، بلکه منجر به صرفه‌جویی مقادیر قابل توجهی آب آبیاری شد. To investigate the effect of different irrigation levels on yield and yield components of two cotton cultivar, a two-year experiment (2006-2007) was carried out at Agricultural Research Center of Kabotarabad, Isfahan, Iran. In this experiment, the strip split-plot design, as randomized complete blocks with four replications, was used. Main plots consisted of six levels of irrigation (T1 to T6, based on cumulative evaporation from Class A pan, at three growth periods of cotton) and subplots were two cotton cultivars (B557 and Tabladyla). Results indicated significant effects of irrigation level on yield. The T6 treatment (irrigation at three stages: from four-leaf stage to early flowering, flowering until boll opening, and beginning of boll opening until the end of growth, based on 150, 70 and 110 mm cumulative evaporation from Class A pan) was superior to other treatments in terms of lint yield and water use efficiency (5113 kg/ha and 0.52 kg/m3, respectively). Higher boll weight and number per plant was the main reason for significant yield advantage in this treatment. Significant difference between the two experimental cultivars and interaction of cultivar and irrigation treatments, in terms of different traits, was not observed. B557 cultivar, with 3237 kg/ha lint yield in the first harvest, produced significantly higher yield than Tabladyla cultivar, with 2481 kg/ha lint yield. The results of this study showed that deficit irrigation at vegetative growth stage (four-leaf stage to early flowering) of cotton not only led to improved yield, but also saved considerable amount of irrigation water. تنش رطوبتی، عملکرد، غوزه Water stress, Yield, Boll. 145 153 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-40&slc_lang=fa&sid=1 M. Jafaraghaei مجید جعفرآقایی majidjafaraghaei@yahoo.com 100319475328460016014 100319475328460016014 Yes Agric. and Natur. Resour. Res. Center, Isfahan, Iran. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان A. H. Jalali امیرهوشنگ جلالی 100319475328460016015 100319475328460016015 No Agric. and Natur. Resour. Res. Center, Isfahan, Iran. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان