fa مطالعه توارث برخی از صفات مرتبط با کیفیت نانوایی گندم عمومى General پژوهشي Research <p>  به منظور تعیین وراثت­پذیری برخی از صفات مرتبط با کیفیت نانوایی گندم نان از طریق تلاقی دی­آلل<a name="OLE_LINK46"></a><a name="OLE_LINK43"> ، </a>بذرهای F₁ حاصل از تلاقی دی­آلل یکطرفه 5×5 به همراه والدین در سال 1388 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی اردبیل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در دو حالت با و بدون تنش کم­آبی کشت گردیدند و هشت صفت مرتبط با کیفیت نانوایی به همراه وزن هزار دانه و وزن هکتولیتر در آنها مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس مرکب صفات مورد بررسی نشان داد که اثر تنش برای صفات درصد پروتئین، حجم رسوب با SDS ، میزان گلوتن مرطوب، وزن هزار دانه و وزن هکتولیتر معنی‌دار بود. اثر متقابل ژنوتیپ و تنش نیز فقط برای صفات حجم نان و وزن هکتولیتر در سطح احتمال 1% معنی‌دار شد که نشان دهنده واکنش متفاوت ژنوتیپ­ها در محیط­های با و بدون تنش آبی می­باشد. اثر ژنوتیپ نیز برای کلیه صفات بجز حجم رسوب زلنی، درصد رطوبت دانه و میزان گلوتن مرطوب معنی‌دار بود و این نشان می­دهد که شرایط برای انجام تجزیه دی­آلل و تفکیک مجموع مربعات صفات ژنوتیپ­ها فراهم بوده است. معنی‌دار شدن قابلیت ترکیب عمومی ( GCA ) برای صفات حجم نان، سختی دانه، درصد جذب آّب، حجم رسوب با SDS ، وزن هزار دانه و وزن هکتولیتر، وجود اثر افزایشی و قابلیت ترکیب خصوصی ( SCA ) برای دو صفت وزن هزار دانه و وزن هکتولیتر وجود اثر غیرافزایشی ژن­ها در کنترل صفات مربوطه را نشان می‌دهد. </p> <p>  To determine the inheritance of bread making quality of bread wheat by diallel crossing, the F1 seeds of a 5 × 5 half diallel along with their parents were grown in water-stress and non-stress conditions, in a randomized complete blocks design, at Islamic Azad University, Ardabil, Iran, in 2009, and 8 characters related to their bread quality along with 1000-seed weight and hectolitre mass were evaluated. The result of combined analysis of variance showed that the effect of stress on protein content, SDS sedimentation volume, wet gluten content, 1000-seed weight and hectolitre mass was significant . The interaction effect of genotype and stress was significant (P<0.01) for the loaf volume and hectolitre mass, and this showed different reactions of the genotypes in the stress and non-stress conditions. Also, the effects of genotype were significant for all the traits except for Zeleny sedimentation volume, grain moisture content and wet gluten content. This shows that the conditions are suitable for diallel analysis and separation of sum of squares of traits. Significance of general combining ability for loaf volume, grain hardness, moisture absorption percentage, SDS sedimentation volume, 1000-seed weight and hectolitre mass shows presence of additive effect and specific combining ability for 1000-seed weight and hectolitre mass shows non-additive gene effects in the control of these traits. </p> گندم نان، کیفیت دانه، قابلیت ترکیب عمومی، قابلیت ترکیب خصوصی Bread wheat, Grain quality, General combining ability, Specific combining ability. 37 46 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-50&slc_lang=fa&sid=1 E. Khodadadi احسان خدادادی No Islamic Azad Univ., Tabriz Branch, Young Scientists Club, Tabriz, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، باشگاه پژوهشگران جوان، تبریز S. Aharizad سعید اهری زاد s.aharizad@yahoo.com Yes Dept. of Plant Breed. and Biotechnol., College of Agric., Univ. of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه به نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشگاه تبریز، دانشکده کشاورزی H. Shahbazi حسین شهبازی No Dept. of Agron. and Plant Breed. College of Agric., Islamic Azad Univ., Ardebil Branch, Ardebil, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل M. Sabzi محسن سبزی No Islamic Azad Univ., Tabriz Branch, Young Scientists Club, Tabriz, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، باشگاه پژوهشگران جوان، تبریز