fa تعیین دوره بحرانی کنترل علف‌های هرز لوبیا در شرایط اقلیمی همدان عمومى General كاربردي Applicable به منظور ارزیابی تعیین دوره بحرانی کنترل علف‌های هرز لوبیا، آزمایشی به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 12 تیمار و 3 تکرار در سال 1390 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایشی به دو گروه تقسیم شدند. گروه اول شامل تداخل علف‌های هرز با لوبیا تا 10، 20، 30، 40 و 50 روز پس از سبز شدن و گروه دوم تیمارها نیز کنترل علف‌های هرز تا مراحل مذکور بود. دو تیمار تداخل و کنترل علف‌های هرز تا پایان فصل رشد نیز به‌عنوان شاهد در نظر گرفته شدند. رقم مورد استفاده، رقم ناز بود که از ارقام رونده محسوب می‌شود. بذرها در خرداد ماه سال 1390 به‌صورت دستی کشت گردیدند. نتایج نشان داد که در بین گونه‌های علف‌های هرز، بیشترین شاخص اهمیت مقدار علف هرز (IVW) مربوط به علف‌های هرز سلمه‌تره و تاج‌خروس ایستاده به‌ترتیب به میزان 66/36 و 11/30 درصد بود. با افزایش طول دوره تداخل، وزن خشک علف‌های هرز روندی افزایشی داشت. در حالی‌که تراکم آنها ابتدا افزایش و پس از رسیدن به نقطه بیشینه، کاهش یافت. با احتساب 5 و 10 درصد کاهش عملکرد قابل قبول برای لوبیا، دوره بحرانی کنترل علف‌های هرز این گیاه به‌ترتیب 20 تا 68 روز پس از سبز شدن (معادل مرحله V2 تا R1) و 23 تا 55 روز پس از سبز شدن (معادل مرحله V2 تا V6) تعیین شد. در نتیجه، کنترل علف‌های هرز لوبیا می‌بایست در این بازه-های زمانی صورت گیرد. In order to determine the critical periods of weed control in dry bean, an experiment was conducted in 2011 at Agricultural and Natural Research Center of Hamadan, Iran. The experiment was a randomized complete blocks design with 12 treatments and 3 replications. Treatments were divided into two groups. The first group included weed interference periods until 10, 20, 30, 40 and 50 days after emergence of dry bean. The second group included weed control periods until aforementioned periods. Control plots consisted of two treatments that kept weed free and weed infested throughout the growing season. The planted bean cultivar was Naz, which is a creeping cultivar. Seeds were hand-planted in June 2011. Results showed that among the weeds, the maximum importance value of weed (IVW) was related to lamb's quarters and red-root amaranth (36.66 and 30.11%, respectively). Increase in duration of weed-infested periods caused an ascending trend for dry weight of weeds, while their density increased at first and decreased when it reached at maximum point. Taking 5% and 10% acceptable yield loss for dry beans, the critical period of weed control was determined as 20 to 68 days after emergence (equivalent to V2 to R1 stages) and from 22 to 55 days after emergence (equivalent to V2 to V6 stages), respectively. Therefore, weeds of dry bean must be controlled in these periods وزن خشک علف هرز، کاهش عملکرد، تراکم گیاهی، تداخل Weed dry weight, Yield Loss, Plant density, Interference. 53 60 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-68&slc_lang=fa&sid=1 H. Ghamari حسین قمری ghamari130@gmail.com Yes Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Bu-Ali Sina Univ., Hamedan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان G. Ahmadvand گودرز احمدوند No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Bu-Ali Sina Univ., Hamedan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان M. A. Aboutalebian محمدعلی ابوطالبیان No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Bu-Ali Sina Univ., Hamedan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان