fa وراثت‌پذیری و ارتباط بین صفات مرتبط با کیفیت دانه گندم دوروم با استفاده از یک جمعیت لاین‌های خالص نوترکیب عمومى General كاربردي Applicable ویژگی‌های مرتبط با کیفیت دانه نقش مهمی در تولید گندم دوروم ایفا می‌کنند. به‌منظور برآورد وراثت‌پذیری میزان پروتئین، سمولینا، عدد زلنی، سختی دانه، حجم رسوب SDS، میزان گلوتن تر و خشک و شاخص گلوتن و هم‌چنین ارتباط بین آنها در گندم دوروم، یک جمعیت لاین‌های خالص نوترکیب شامل 94 لاین (F10)، دو والد (Ac. Navigator و G9580B-FE1C) و چهار رقم (دیپر، پریون و PI10235 و توده محلی اجر) به‌عنوان شاهد در یک طرح لاتیس سه‌گانه در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه شهرکرد ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که توزیع فراوانی برای شاخص گلوتن، تقریباً دونمایی و برای سایر صفات، نرمال بود، که به‌ترتیب حاکی از کنترل دوژنی و توارث کمی این صفات در جمعیت مذکور می‌باشد. تفکیک متجاوز برای اغلب صفات مشاهده گردید. وراثت‌پذیری میزان پروتئین، سختی دانه، حجم رسوب SDS و میزان سمولینا دارای مقدار کم در دامنه 4/11 تا 7/24 درصد، برای گلوتن تر و خشک و عدد زلنی دارای مقادیر متوسط به‌ترتیب به‌میزان 45، 2/36 و 1/37 درصد و برای شاخص گلوتن دارای مقدار زیاد (6/76 درصد) بود. ضریب همبستگی ژنتیکی میزان پروتئین با عدد زلنی، 98/0r= بود که حاکی از مناسب بودن این صفت برای سنجش میزان پروتئین است. نتایج تجزیه ضرایب مسیر برای مقدار سمولینا، به‌عنوان مهم‌ترین ویژگی در تولید پاستا، بر مبنای ضرایب همبستگی ژنتیکی نشان داد که عدد زلنی با بیشترین اثر مستقیم با علامت منفی و میزان پروتئین با بیشترین اثر مثبت، در توجیه این صفت از اهمیت زیادی برخوردارند. Traits related to seed quality have an important role in production of durum wheat. To estimate the heritability of protein content, semolina content, Zeleny number, seed hardness, SDS, dry and fresh gluten content, gluten index, and also to investigate the relationship of these traits in durum wheat, a recombinant inbred lines (RILs) population including 94 recombinant inbred lines (F10), two parents (Ac. Navigator and G9580B-FE1C) and four controls (Diper, Preion and PI10235 varieties and a local variety “Ajr”) were evaluated. This experiment was carried out in the Research Farm of Shahrekord University, Shahrekord, Iran, using a triple lattice design.. Results showed that frequency distribution for gluten index was bimodal and for the rest of the traits was normal. This indicated the two-genes control and quantitative inheritance of these traits in the population,respectively. Transgressive segregation was observed for all the traits. The calculated heritability for protein content, seed hardness, SDS and semolina content was in the low range of 11.4-24.7%. For fresh and dry gluten and Zeleny number, it was 45, 36.2 and 37.1%, respectively. For gluten index, it was high (76.6%). The genetic correlation coefficient between protein content and Zeleny number was positive and high (r= 0.98), which indicates the suitability of this trait as a criterion for protein content. The results of path analysis for semolina, as the main feature in pasta production, based on genetic correlation coefficients, showed that the highest negative direct effect was related to Zeleny number the highest positive effect was related to protein content, which indicated the importance of these traits in explaining the semolina yield. حجم رسوب، گلوتن، سمولینا، کشاورزی ارگانیک Sediment volume, Gluten, Semolina, Organic agriculture. 123 136 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-90&slc_lang=fa&sid=1 M. Khazaei مصطفی خزائی No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد A. Tadayyon علی تدین tadayyon.sku@gmail.com Yes Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد S. Houshmand سعداله هوشمند No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد