fa بررسی تحمل به سرمای شکوفه دو توده زغال اخته ایران عمومى General كاربردي Applicable در بسیاری از مناطق، دمای کم، عامل محیطی محدودکننده مهمی برای تولید و توزیع گیاهان باغبانی محسوب می‌شود. هدف از تحقیق حاضر، بررسی میزان تحمل به سرمای عمده‌ترین توده‌های محلی زغال اخته منطقه طارم سفلی قزوین بود. بدین منظور، اعمال تیمار سرما در پنج سطح دمایی (4+، 2+، صفر، 2- و 4- درجه سلسیوس) و در دو مدت زمان سرمادهی (3 و 5 ساعت) به‏صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در مرحله شکوفه دو توده گلابی سیاه و پاییزه زغال اخته در انکوباتور طی سال 89-1388 صورت گرفت. پس از خارج کردن هر تیمار در موعد مقرر، هدایت الکتریکی (EC) و پ- هاش (اسیدیته) در زمان صفر و سپس 24 ساعت اول هر سه ساعت یکبار و در هفت روز بعدی هر روز یکبار اندازه‌گیری شد. در نهایت، بعد از یک هفته، نمونه‌ها در دمای 105 درجه سلسیوس به‌مدت 4 دقیقه اتوکلاو گشته و تغییرات ثبت شد. نتایج نشان داد که دامنه تغییرات EC در شکوفه از 2/92 تا 2/846 میکروزیمنس بر سانتی‌متر متغیر بود. هم‌چنین، دامنه تغییرات پ- هاش در شکوفه از 4/6 تا 7/7 تغییر کرد. بر این اساس، تأثیر شدت سرما بر تغییرات EC کاملاً صعودی و بر پ- هاش روند صعودی کند و گاه ثابت داشت. بیشترین میزان EC ناشی از تخریب بافت‏ها، به‌عنوان شاخص تعیین آسیب سرما در شکوفه زغال اخته، از دمای 4+ درجه سلسیوس به‌دست آمد. از این رو، دامنه تحمل به سرمای شکوفه زغال اخته دمای بیش از 4+ درجه سلسیوس برآورد می‌گردد. In many areas, low temperature is an important environmental limiting factor in production and distribution of horticultural trees and plants. This study was conducted to study the frost tolerance of main local clones of cornelian cherry in Tarom Sofla region, Qazvin, Iran. Cold treatments at 5 levels (+4, +2, 0, -2 and -4 ˚C) at two cooling periods (3 and 5 hours) were arranged as a factorial experiment, based on completely randomized design with 4 replications, at flowering stage of Golabie Siah (black pear) and Paeizi (autumn) clones in 2009-2010. For each treatment, the electrical conductivity (EC) and acidity (pH) were measured just after shaking (t=0), every 3 hours in the first 24 hours, and once daily in the 2nd to 8th day. After a week, the samples were autoclaved at 105˚C for 4 minutes and the changes were recorded. Results showed that the range of EC in flower was 92.2-846.2 µS/cm, and the range of pH varied from 6.4 to 7.7. Based on the results, the effect of frost intensity on EC changes was ascending, and on pH was slowly ascending and sometimes fixed. The highest value of EC due to destruction of tissues, as an index of frost damage of the flower, was obtained at +4 ˚C. Therefore, tolerance range of cornelian cherry flower has been estimated to be more than +4 ˚C. سرمازدگی، شدت سرما، طارم سفلی Frost, Frost intensity, Tarom Sofla. 137 146 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-91&slc_lang=fa&sid=1 Z. Samiee Rad زهره سمیعی‌راد fsamieerad@gmail.com Yes Dept. of Hort., Jihad-e-Agric. Org., Ghazvin Province, Takestan, Iran. گروه باغبانی، سازمان جهاد کشاورزی استان قزوین، تاکستان S. Piri Piraivatlou سعید پیری پیرایواتلو No Dept. of Hort., College of Agriculture, Islamic Azad Univ., Abhar Branch, Iran. گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر M. A. Nejatian محمدعلی نجاتیان No Res., Agric. and Natur. Resour. Res. Center, Ghazvin, Iran. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین