fa کارایی روی- آمینوکلات‌های سنتز شده در تأمین روی مورد نیاز گندم عمومى General كاربردي Applicable به منظور بررسی کارایی آمینوکلات‌های سنتز شده روی شامل روی- گلیسین ]2[Zn(Gly)، روی- آرجینین ]2(Arg) [Zn و روی- هیستیدین ]2[Zn(His) در مقایسه با سولفات روی، در تغذیه روی سه رقم گندم با روی‌کارایی متفاوت شامل بک‌کراس‌روشن، کویر و دوروم، آزمایشی در گلخانه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان در سال 1389 اجرا شد. تیمارهای کودی در دو مرحله کاشت و پنجه‌زنی گندم، با غلظت 20 میلی‌گرم روی بر کیلوگرم خاک اعمال گردید. نتایج نشان داد که کاربرد کودهای روی در مقایسه با شاهد، باعث افزایش مقدار کل روی شاخساره هر سه رقم گندم شد و در حضور 2Zn(Gly) مقدار کل روی شاخساره رقم دوروم، 3/33 درصد بیشتر از سولفات روی بود. تأثیر آمینوکلات‌های روی بر فعالیت آنزیم کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز بسته به نوع آمینوکلات و رقم گندم متفاوت بود. آمینوکلات‌های روی باعث افزایش فعالیت آنزیم کاتالاز در رقم کویر و بک‌کراس‌روشن شدند؛ ولی تأثیری بر فعالیت این آنزیم در رقم دوروم نداشتند. هم‌چنین، در حضور آمینوکلات‌های 2Zn(Arg) و 2Zn(His) در مقایسه با سولفات روی، فعالیت آنزیم آسکوربات پراکسیداز شاخساره هر سه رقم گندم به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. براساس نتایج این مطالعه، آمینوکلات‌های روی علاوه بر افزایش جذب روی، با افزایش فعالیت آنزیم‌های کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز می‌توانند نقش مؤثرتری در بهبود وضعیت تغذیه روی و در نتیجه افزایش عملکرد و کیفیت محصول گندم داشته باشند. This pot experiment was carried out to investigate the efficacy of certain Zn-amino chelates, i.e. Zn-glycine [Zn(Gly)2], Zn-arginine [Zn(Arg)2] and Zn-histidine [Zn(His)2] in supplying zinc for wheat was compared with a commercial Zn-sulfate fertilizer. Three wheat cultivars, differing in Zn-efficiency, including Back Cross Rowshan, Kavir and Durum were planted at Research Greenhouse of Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran, in 2010. Fertilizer treatments were applied at planting and tillering stages, with 20 mg Zn per kg soil. Results showed that soil application of Zn fertilizers increased shoot Zn content of all three wheat cultivars in comparison with control (no addition of Zn) treatment. Shoot Zn content of Durum cultivar treated with Zn(Gly)2 was 33.3% higher than Zn-sulfate. The effect of Zn-amino chelates on activity of catalase (CAT) and ascorbate proxidase (APX) was dependent on the amino chelate type and wheat cultivar. Zinc-amino chelates resulted in increase of CAT activity in the leaves of Kavir and Back Cross Rowshan cultivars, while they were ineffective in Durum cultivar. In all three wheat cultivars, leaf activity of APX was also significantly increased by Zn(His)2 and Zn(Arg)2 over the Zn-sulfate treatment. According to the results of the present study, Zn-amino chelates could play more effective role in improving plant Zn nutrition status and increasing yield and seed quality of wheat by increasing Zn uptake and activities of CAT and APX enzymes. آمینواسید، کاتالاز، آسکوربات پراکسیداز، کیفیت دانه Amino acid, Catalase, Ascorbate peroxidase, Seed quality. 177 187 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-94&slc_lang=fa&sid=1 M. Seddigh مژگان صدیق No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. روه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان A. H. Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوشگفتارمنش No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. روه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان S. Ghasemi سمیه قاسمی s.ghasemi@ag.iut.ac.ir Yes Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. روه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان