fa ارزیابی تحمل ارقام دیرگل بادام به شوری عمومى General كاربردي Applicable به منظور ارزیابی تحمل به شوری در بادام، آزمایشی به صورت فاکتوریل و بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با 24 تیمار و سه تکرار در گلخانه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی پیاده شد. فاکتور اول ارقام بادام (منقا، نون پاریل، آذر، اسکندر، آراز و سهند) و فاکتور دوم شامل سطوح شوری (هدایت الکتریکی صفر، 2، 4، 8 و 16 دسی‌زیمنس بر متر) بودند. در این آزمایش، ویژگی-های ارتفاع بوته، وزن تر و خشک برگ، شاخص کلروفیل و غلظت عناصر نیتروژن، سدیم، پتاسیم، کلر، کلسیم و منیزیم اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته مربوط به ارقام اسکندر و سهند بود. با افزایش سطح شوری، به‌طور معنی‌داری از غلظت نیتروژن برگ کاسته شد. بیشترین میزان کلر در برگ‌های رقم منقا به‏دست آمد. با این‌که غلظت کلسیم برگ‌ها در سطوح مختلف شوری در یک گروه آماری قرار گرفتند، اما با افزایش سطح شوری، غلظت کلسیم زیاد شد. بیشترین مقدار منیزیم برگ‌ها در رقم آراز به‌دست آمد. اثر متقابل شوری و رقم برای میزان فسفر نشان داد که بیشترین میزان فسفر برگ‌ها در رقم آراز در سطح شوری 16 دسی‌زیمنس بر متر اندازه‌گیری شد. استفاده از نتایج آماری نسبت سدیم به پتاسیم، که به‌عنوان خصوصیتی برای ارزیابی مقاومت به شوری در ارقام کاربرد دارد، رقم آراز را با کمترین میزان سدیم و بیشترین مقدار پتاسیم به‌عنوان مناسب‌ترین رقم بادام متحمل به شوری انتخاب نمود. To evaluate the tolerance to salinity in almond, this factorial experiment was conducted based on completely randomized block design with three replications in greenhouse of Agricultural and Natural Resources Research Center in East Azerbaijan province. The first factor included almond cultivars (Mangha, Nonpareil, Eskandar, Araz and Sahand), and the second factor was salinity levels (electrical conductivity of 0, 2, 4, 8 and 16 dS/m). In this experiment, the plant height, fresh and dry weight of leaves, chlorophyll index and concentration of nitrogen, sodium, potassium, chloride, calcium and magnesium were measured. The results showed that the highest plant height belonged to Eskandar and Sahand cultivars. With increasing the salinity level, nitrogen concentration of the leaves decreased. Leaves of Mangha cultivar had the highest chlorine content. Although calcium concentrations of the leaves in various salinity levels were in the same statistical group, but calcium concentration was increased in higher salinity levels. Araz cultivar had the highest concentration of magnesium in its leaves. Interaction of salinity × cultivar for phosphorus content showed that Araz cultivar produced the highest phosphorus content in its leaves at salinity level of 16 dS/m. Statistical results of sodium to potassium ratio, which is an index for resistance to salinity, showed that Araz was the most tolerant almond cultivar against salinity. عناصرغذایی، نسبت سدیم به پتاسیم Nutrients, Sodium to potassium ratio. 217 226 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-97&slc_lang=fa&sid=1 A. Bybordi احمد بای بوردی ahmad.bybordi@gmail.com 100319475328460017929 100319475328460017929 Yes Agric. & Natur. Resour. Res. Center of Azarbayjan Sharghi, Tabriz, Iran. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، آذربایجان شرقی، تبریز