fa اثر پلی آمین‌ها بر افزایش ریشه‌زایی دانهال پسته رقم ’بادامی ریز‘ Pistacia vera cv Badami-e-Riz عمومى General پژوهشي Research رقم پسته ’بادامی ریز‘به دلیل مقاومت به شوری خاک و قارچ فیتوفتورا که ریشه آن کمتر تحت تأثیر قرار می‌گیرد، از مهم‌ترین پایه‌های مورد استفاده در ایران می‌باشد. این پایه حساس به سمیت بر و کمبود آب می‌باشد و تولید ریشه اصلی بدون انشعاب می‌کند. در این پژوهش اثرهای مختلف پلی‌آمین‌ها (پوترسین، اسپرمیدین و اسپرمین) با سه روش غوطه‌وری ریشه، محلول پاشی اندام هوایی و هم‌چنین تیمار قطع نوک ریشه اصلی همراه با غوطه‌وری، بر ریشه‌زایی و بهبود استقرار دانهال پایه پسته ’بادامی ریز‘ مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اسپرمیدین 2 میلی‌مولار در روش محلول پاشی، بیشترین طول ریشه و میانگین قطر ریشه، اسپرمیدین 2میلی‌مولار در روش قطع نوک ریشه اصلی همراه با غوطه‌وری بیشترین وزن خشک ریشه و تعداد ریشه و اسپرمیدین 4 میلی‌مولار در روش محلول‌پاشی بیشترین وزن تر ریشه را در پایه ’بادامی ریز‘ نسبت به شاهد ایجاد نمود. بنابراین، می‌توان اظهار نمود که کاربرد پلی‌آمین‌ها با روش‌های مختلف کاربرد، می‌تواند اثری مؤثر در باززایی ریشه و بقای دانهال‌های پسته داشته باشد. هم‌چنین این پژوهش نشان داد که با توجه به مشاهدات عینی دانهال‌ها، تمامی دانهال‌ها زنده مانده و بقای خود را پس از انتقال حفظ کردند و شادابی بیشتری نسبت به تیمار شاهد نشان دادند. به طور کلی، این تیمارها می‌توانند تکنیکی مناسب جهت تسهیل دانهال‌هایی که به راحتی منتقل نمی‌شود، به کار رود. Pistacia vera cv Badami-e-Riz is the most important and popular rootstock in Iran, which tolerate salinity soil and phytophthora fungi but its root is less affected. In addition this rootstock is susceptible to excessive B and water deficient. This rootstock has a taproot rooting system without any lateral root. So this study was conducted to evaluate the effects of various concentrations and application methods of polyamines on root regeneration of transplanted bare-rooted ‘Badami-e-Riz’ pistachio rootstocks.The result showed that spermidine at concentration of 2 mM as foliar application method significantly enhanced root length and root diameter in ‘Badami-e-Riz’. Furthermore, the fresh weight of root was increased by 4 mM spermidine by foliar application and 2 mM spermidine by interaction of root tip cut and root dip method, significantly increased dry weight of root and root number in ‘Badami-e-Riz’. Besides, by the use of these chemicals, the survival percentage of seedlings was maintained in higher value. Results suggested that polyamine application was effective to increase lateral root formation and improved root regeneration. Therefore, it would be useful to help the survival of seedlings following transplanting. پسته، پوترسین، اسپرمیدین، اسپرمین، ریشه‌زایی، دانهال، ریشه جانبی Pistachio, Putresine, Spermine, Spermidine, Rooting, Seedling, Lateral root. 113 123 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-107&slc_lang=fa&sid=1 S. Sedaghat سحر صداقت saharsedaghat75@gmail.com Yes College of Agric., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز M. Rahemi مجید راحمی No College of Agric., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز B. Baninasab بهرام بانی نسب No College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان