fa ارزیابی تأثیر کیفیت آب و محتوای نیتروژن خاک بر کارایی علف‌کش گلیفوسیت در کنترل علف هرز سلمه تره (Chenopodium album L.) عمومى General پژوهشي Research به منظور بررسی تأثیر محتوای نیتروژن خاک و درجه سختی آب بر کارایی علف کش گلیفوسیت آزمایشی در بهار سال 1390 در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به صورت فاکتوریل و در قالب طرح آماری کاملاً تصادفی در 3 تکرار انجام شد. تیمارها شامل محتوی نیتروژن خاک در پنج سطح (18، 50، 90، 200 و 300 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک)، مقادیر کاربرد علف کش گلیفوسیت در هفت سطح (صفر، 75، 100، 125، 150، 175 و 200 درصد مقدار کاربرد توصیه شده (5 لیتر در هکتار)) و درجه سختی آب در پنج سطح (صفر ،100، 300، 600 و 1200 پی پی ام کربنات کلسیم) بودند. پس از سبز شدن گیاهان سم پاشی در مرحله 8 تا10 برگی سلمه تره انجام شد و 30 روز بعد از پاشش درصد بقا و وزن خشک آنها اندازه‌گیری شد. نتایج نشان دادند مقدار کاربرد علف کش، محتوای نیتروژن خاک و سختی آب تأثیر معنی‌داری ( P<0.01) در رشد و بقای سلمه تره داشتند. با افزایش مقدار کاربرد گلیفوسیت در آب خالص رشد و بقای سلمه تره به‌طور معنی‌داری کاهش یافت(P<0.01). افزایش سختی آب مقدار ED50 گلیفوسیت را افزایش و کنترل سلمه تره را کاهش داد. کمترین (17/1453 گرم ماده مؤثره در هکتار) و بیشترین (45/3424 گرم ماده مؤثره در هکتار) ED50 گلیفوسیت برای زیست توده به‌ترتیب در کاربرد گلیفوسیت در صفر و 1200 قسمت در میلیون کربنات کلسیم آب حاصل شد. افزایش نیتروژن خاک کارایی گلیفوسیت در کنترل سلمه تره را بهبود بخشید به‌طوری‌که مقدار ED50 گلیفوسیت برای زیست توده با افزایش محتوای نیتروژن خاک از 18 به 300 میلی‌گرم در کیلوگرم خاک از 03/3217 به 58/1612 (گرم ماده مؤثره در هکتار) کاهش یافت. In order to study the effect of soil nitrogen content and water hardness on glyphosate efficacy on common lambsquart control, an experiment was carried out as a completely randomized design in a factorial arrangement with three replications in 2011 at the College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad. Experimental treatments were included soil nitrogen content at 5 levels (0, 50, 90, 200 and 300 mg/kg soil), glyphosate doses at 7 levels (0, 75, 100, 125, 150, 175 and 200 % dose guideline glyphosate for common lambsquart), calcium carbonate concentration in water as index of water hardness at 5 levels ( 0, 100, 300, 600 and 1200 ppm). Spray was done at 8-10 common lambsquart leaf stage. 30 days after glyphosate spray, plants survival and shoot dry matter was measured. Results showed, herbicide rate, soil nitrogen content and water hardness had significantly affect (P<0.01) on growth and survival of common lambsquart. Increasing herbicide doses decreased common lambsquart survival and growth in pure water spraying. Increasing water hardness decreased glyphosate efficacy in control common lambsquart and increased glyphosate ED50 parameter. The lowest (1453.17 gr. a.i ha-1) and the highest (3424.45 gr. a.i ha-1) glyphosate ED50 for common lambsquart was observed in 0 and 1200 ppm of water hardness. Increasing soil nitrogen content from 18 to 300 (mg/kg soil) increased glyphosate efficacy in common lambsquart and glyphosate ED50 decreased from 3217.03 to 1612.58 (gr. a.i ha-1). زیست توده، سختی آب، علف کش، کربنات کلسیم Calcium carbonate, Dry mater, Herbicide, Water hardness. 27 39 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-122&slc_lang=fa&sid=1 M. Azad مسعود آزاد No College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد E. Izadi-Darbandi ابراهیم ایزدی دربندی e-izadi@um.ac.ir Yes College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. H. Rashed Mohassel محمد حسن راشد محصل No College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد