fa کارایی انتخاب مستقیم و غیر مستقیم برای بهبود عملکرد دانه در گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) عمومى General پژوهشي Research <p>برای بهبود صفت پیچیده‌ای مانند عملکرد، یکی از مؤثرترین روش‌ها در گزینش ژنوتیپ‌های مطلوب، استفاده از شاخص-های انتخاب می‌باشد. در این پژوهش، به منظور ارزیابی کارایی روش‌های مختلف انتخاب، 83 ژنوتیپ خارجی به همراه 17 ژنوتیپ داخلی گلرنگ در سال زراعی 90-1389 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان، به صورت طرح لاتیس ساده 10&times;10 در سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. شاخص‌های انتخاب اسمیت- هیزل و پسک- بیکر بر اساس صفات تعداد طبق در بوته، تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه و همچنین پاسخ‌های مستقیم و همبسته این صفات به همراه عملکرد دانه محاسبه شدند. کارایی انتخاب برای بهبود عملکرد دانه از طریق انتخاب برای صفت تعداد طبق در بوته بیشترین مقدار بود، بنابراین صفت تعداد طبق در بوته می‌تواند به عنوان یک معیار انتخاب مناسب جهت بهبود عملکرد دانه مد نظر قرار گیرد. با توجه به مقادیر بالای همبستگی سه شاخص محاسبه شده با عملکرد دانه و همچنین بالا بودن تخمین‌های کارایی انتخاب غیرمستقیم از طریق این شاخص‌ها نسبت به انتخاب مستقیم برای عملکرد دانه، استفاده از این شاخص‌ها می‌تواند جهت بهبود عملکرد مؤثر باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که راندمان شاخص اسمیت- هیزل برای بهبود هم‌زمان صفات تعداد طبق در بوته، تعداد دانه در طبق و وزن هزار دانه از شاخص پسک- بیکر بیشتر بود بنابراین پیشنهاد می‌شود این شاخص برای بهبود همزمان صفات استفاده گردد.</p> <p>Breeding based on selection indices is an effective method for improving complex traits such as yield. To assess the efficiency of different selection method, 83 exotic along with 17 Iranian safflower genotypes were evaluated at the research farm of Isfahan University of Technology using 10&times;10 simple lattice design with three replications in 2011. In this study, the selection indices of Smith-Hazel and Pesek-Baker were determined based on the number of capitulum per plant, number of seeds per capitulum and 1000-seed weight. Also response to selection and relative selection efficiency were estimated for traits under study and seed yield. The highest estimated selection efficiency for genetic improvement of seed yield was obtained via selection for number of capitulum per plant. Therefore, this trait can be used as an appropriate selection criterion for improvement of seed yield. The results showed that seed yield was highly correlated with each of these indices and the estimated efficiency of indirect selection via these indices was relatively high. Thus, it seems that these selection indices can be effectively used for seed yield improvement. Results of present study showed that the efficiency of Smith-Hazel indices for simultaneous improvement of number of capitulum per plant, number of seeds per capitulum and 1000-seed weight was higher than that of Pesek-Baker index.</p> پاسخ به انتخاب, شاخص اسمیت- هیزل, شاخص پسک- بیکر, گلرنگ Response to selection, Smith-Hazel index, Pesek-Baker index, Safflower 115 125 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2013-13&slc_lang=fa&sid=1 rasoul dehghan رسول دهقان No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتـی اصفهان Mohammad Mahdi Majidi محمد مهدی مجیدی Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتـی اصفهان ghodratallah saeidi قدرت اله سعیدی No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتـی اصفهان