fa اثر رقابت بین گونه‌ای طی نمو بذر روی گیاه مادری گندم بر خصوصیات کمی و کیفی بذر حاصله عمومى General پژوهشي Research بررسی خصوصیات کیفی بذر گیاهان زراعی تولید شده در شرایط رقابت در کنار توجه به کمیت، می‌تواند برای تهیه بذر از مزرعه سودمند باشد. بدین منظور، بذور تولید شده چهار رقم گندم (سایسون، الوند، چمران و سپاهان) در شرایط تداخل با تراکم‌های مختلف چاودار وحشی (صفر، 20، 40، 60 و 80 بوته در مترمربع) برداشت شد. در آزمایشگاه، از هر واحد مزرعه ای 50 عدد بذر گندم جدا و در پتریدیش تحت آزمون جوانه‌زنی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش تراکم چاودار وحشی، صفات عملکرد دانه، وزن هزار دانه، درصد و ضریب یک‌نواختی جوانه‌زنی، طول ساقه چه، طول ریشه چه، وزن خشک ریشه چه، حجم و چگالی ریشه چه بذور حاصله ارقام گندم کاهش یافت. در مقابل، میانگین مدت زمان جوانه‌زنی افزایش نشان داد. در هر یک از سطوح تراکم علف هرز، کمترین و بیشترین مقادیر صفات مورد بررسی به ترتیب در ارقام الوند و سایسون حاصل شد. ضریب هم‌بستگی به‌دست آمده حاکی از رابطه بسیار قوی بین وزن هزار دانه و میانگین مدت زمان جوانه‌زنی بود. میانگین مدت زمان جوانه‌زنی نیز با صفات گیاهچه رابطه قوی نشان داد. به طور کلی نتایج این بررسی نشان داد که وزن بذر حاصل از تداخل با علف هرز، بر کیفیت بذر و صفات مرتبط با آن تأثیر بسزایی داشت. In addition to seed quantity, study of seed quality of crop in conditions of competition could be profitable for seed procurement from field. For this purpose, produced seeds of four wheat cultivars (Sayson, Alvand, Chamran and Sepahan) in interference with deferent densities of feral rye (0, 20, 40, 60 and 80 plants m-2) were harvested. In laboratory, of each field unit, 50 number of wheat seeds separated and placed in petridish for germination test. Results showed that by increasing feral rye densities, reduced grain yield, 1000-seed weight, percent and coefficient of uniformity germination, plumule length, radical length, radical dry weight, radical volume and density of seeds from wheat cultivars. In contrary, increased mean germination time. At each level of weed density, minimum and maximum amount of studied traits obtained from Alvand and Sayson, respectively. Obtained correlation coefficient was indicated of robust relation between 1000-seed weight and mean germination time. Also Mean germination time showed robust relation with seedling traits. Generally, results of this study showed that seed weight from interference with weed, had significant effect on seed quality and related traits. تراکم چاودار وحشی, ضریب یک‌نواختی جوانه‌زنی, هم‌بستگی Correlation, Coefficient of uniformity germination, Feral rye density. 111 123 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-154&slc_lang=fa&sid=1 B. Saadatian بیژن سعادتیان bijan.saadatian@stu-mail.um.ac.ir Yes College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Kafi محمد کافی No College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد F. Soleymani فاطمه سلیمانی No College of Agric., Bu-Ali Sina Univ., Hamedan, Iran دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان