fa تأثیر تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گلرنگ در منطقه رفسنجان عمومى General پژوهشي Research تحقیق حاضر جهت ارزیابی آثار تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام مختلف گلرنگ انجام شد. بدین منظور آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور رقم (محلی اصفهان، گلدشت و صفه) و تراکم بوته (40، 65 و 90 بوته در متر مربع) در چهار تکرار به اجرا درآمد. نتایج نشان داد اثر رقم بر صفات تعداد دانه در طبق، وزن هزار دانه و شاخص برداشت معنی‌دار بود، در حالی که بر تعداد طبق در بوته و عملکرد اثر معنی‌داری نداشت. اثر تراکم بر تعداد طبق در بوته، تعداد دانه در طبق، وزن هزار دانه، شاخص برداشت و عملکرد دانه معنی‌دار بود. نتایج مقایسه میانگین ارقام نشان داد در رقم صفه تعداد دانه در طبق (1/30) و در رقم گلدشت وزن هزار دانه (5/39 گرم) بیشترین مقدار را به خود اختصاص دادند. در رقم محلی اصفهان کمترین شاخص برداشت (36/0) به‌دست آمد و با ارقام دیگر اختلاف معنی‌داری داشت. اما نتایج نشان داد میزان عملکرد دانه بین ارقام اختلاف معنی‌داری نداشت. تراکم 40 بوته در متر مربع دارای بیشترین تعداد طبق در بوته (33/5)، تعداد دانه در طبق (9/31) و شاخص برداشت (41/0) بود. وزن هزار دانه در تراکم 40 و 65 در متر مربع بوته با یکدیگر اختلاف معنی‌داری نداشتند و بین 7/31 تا 9/31 گرم متغیر بود، این در حالی بود که در تراکم 90 بوته در متر مربع به علت تعداد بوته بیشتر در واحد سطح بالاترین عملکرد دانه (3/235 گرم در متر مربع) به دست آمد. The present study was conducted to evaluate the effects of plant density on yield and yield components of different safflower cultivars. For this purpose, a factorial experiment based on randomized complete block design was conducted with four replication and two factors included cultivar (Esfahan, Goldasht and Sofeh) and plant density (40, 65 and 90 plants/m2). Results showed the main effect of cultivar on number of seed in head, 1000-grain weight and harvest index was significant. Also, the main effect of plant density on number of head in plant, number of seed in head, 1000-grain weight, harvest index and seed yield was significant. Mean comparison for cultivar showed that the highest number of seed in head (30.1) and 1000-grain weight (39.5) were obtained for Sofeh and Goldasht, respectively. The lowest harvest index (0.36) was obtained for Esfahan. There was no significant difference among cultivars seed yield. Mean comparison for plant density showed that the highest number of head in plant (5.33), number of seed in head (31.9) and harvest index (0.41) were obtained in density of 40 plants/m2. The highest 1000-grain weight was obtained in densities of 40 and 65 plants/m2 (31.7-31.9 g). The highest seed yield was obtained in density of 90 plants/m2 due to more plants per unit area. ارقام گلرنگ, تراکم بوته, عملکرد, اجزای عملکرد Safflower cultivars, Plant density, Yield, Yield components. 135 142 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-156&slc_lang=fa&sid=1 B. Torabi بنیامین ترابی ben_torabi@yahoo.com Yes Vali-e- Asr Univ. of Rafsanjan, Rafsanjan. دانشگاه ولیعصر رفسنجان F. Khatib فاطمه خطیب No Vali-e- Asr Univ. of Rafsanjan, Rafsanjan. دانشگاه ولیعصر رفسنجان