fa ارزیابی تأثیر رقم، تنظیم کننده‌های رشد و نور در زمان انکوبه کردن بر القای هاپلوئیدی لیسیانتوس Eustoma grandiflorum از طریق کشت میکروسپور عمومى General پژوهشي Research لیسیانتوس Eustoma grandiflorum گل نسبتاً جدیدی است که به سرعت در رده ده گل برتر شاخه بریده در دنیا قرار گرفته است. در این پژوهش برای اولین بار در دنیا، کشت میکروسپور گل لیسیانتوس انجام شد. در این پژوهش میزان پاسخ به آندروژنز در هفت رقم لیسیانتوس به کشت میکروسپور در شرایط کاملاً یکسان کشت بررسی شد. در آزمونی مجزا نیز تأثیر تنظیم کننده‌های رشد را در القای هاپلوئیدی لیسیانتوس از طریق کشت میکروسپور، مورد بررسی قرار دادیم. اثر متقابل 2,4-D با سه سطح غلظت mg/l 2 و 1، 5/0 و کینتین با سه میزان mg/l 1 و 5/0، 1/0 مورد مطالعه قرار گرفت؛ هم‌چنین اثر متقابل NAA با دو سطح غلظت 1 و 5/0 میلی‌گرم بر لیتر و کینتین با غلظت 1 و 5/0 میلی‌گرم بر لیتر به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با فاکتورهای 3×2 و 2×2 هر یک با سه تکرار بررسی شد. بر اساس نتایج به‌دست آمده تمام ارقام به آندروژنز پاسخ مثبت دادند، اما بیشترین تغییرات مربوط به دو رقم ‘ماریاچی پیور وایت’ و ‘ماریاچی بلو پیکوتی ایمپرود’ بود. در تیمار mg/l 5/0 NAA با mg/l 1 کینتین سوسپانسور تشکیل شد. در تیمار mg/l 5/0 2,4-D همراه mg/l 1/0 کینتین و تیمار mg/l 5/0 2,4-D با mg/l 5/0 کینتین تقسیم سلولی صورت گرفت و ساختار چند سلولی دیده شد، هم‌چنین در تیمار mg/l 2 2,4-D همراه mg/l 1 کینتین میکروسپورها شروع به تقسیم سلولی کردند. در آزمایشی دیگر، اثر نور در زمان انکوبه کردن، با 16 ساعت روشنایی و 8 ساعت تاریکی بررسی شد. در این آزمایش مشخص گردید که نور سفید، تغییر قابل ملاحظه‌ای را در میکروسپورها ایجاد نمی‌کند. Lisianthus (Eustoma grandiflorum) is an almost new flower that Categorized between ten top cut flowers in the world, recently. In the persent study, the microspore culture of lisianthus flowers were conducted for the first time in the world. Also, the rate androgenesis in microspore culture in seven lisianthus cultivars were compared in the same growth conditions. Moreover, in a separate experiment, the influence of growth regulators on induction of haploids in lisianthus via microspore culture were studied. The interactions of 2,4-D (0/5, 1 and 2 mg/l) and kinetin (0/1, 0/5 and 1 mg/l) were compared Also, the interaction of NAA (0/5 and 1 mg/l) and kinetin (0/5 and 1 mg/l) in a factorial experiment in a completely randomized design with 3 × 2 and 2 × 2 factors, each with three replicates were studied. Results revealed that not only all cultivars showed the positive response to androgenesis but also, most of changes were happened in two cultivars named ‘Mariachi Pure White’ and ‘Mariachi Blue Picotee Improved’. Suspensor were formed in 0/5 mg/l NAA with 1 mg/l kineten. For 2,4-D (0/5 mg/l) and kineten (0/1 and 0/5 mg/l) induction of cell division and formation of multicellular structures were seen, Also, nuclear divisions were induced by 2 mg/l 2,4-D with 1 mg/l kinetin. In other experiment, the effect of light was studied during incubation with 16 hours lighting and 8 hours darkness. Results showed that white light did not expose any significant effect on isolated microspores. آندروژنز, کینتین, گل لیسیانتوس, نور سفید, 2,4-D, NAA 2,4-D, Androgenesis, Kinetin, Lisianthus flower, NAA, White light. 171 179 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-159&slc_lang=fa&sid=1 M. M. Fakhraei محمد مهدی فخرائی mmfakhraei@yahoo.com Yes Dept. of Hort. Sci., Islamic Azad Univ., Shiraz Branch, Young Researchers and Elite Club, Shiraz, Iran دانشگاه آزاد اسلامی، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد شیراز M. Arab مصطفی عرب No Aboureyhan Campus, Tehran Univ., Tehran, Iran. پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران M. E. Shariatpanahi مهران عنایتی شریعت پناهی No Agric. Biotechnol. Res. Instit. of Iran, Karaj, Iran. بخش تحقیقات کشت بافت و انتقال ژن، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی ایران، کرج