fa بررسی برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی مرتبط با سرمازدگی در ارقام بادام با زمان گلدهی متفاوت عمومى General پژوهشي Research <p> <strong> زود گلدهی در ژنوتیپ­های بومی و سرمازدگی و در نتیجه آن کاهش شدید تولید، از مشکلات عمده تولیدکنندگان بادام در اغلب سال‌ها است. لذا درک صحیح از ویژگی‌های ایجاد مقاومت جهت دستیابی به ارقام مقاوم به سرما با عملکرد بالا و بازارپسندی خوب از اهداف عمده به‌نژادی بادام بشمار می­رود. در این پژوهش طی یک بررسی مزرعه­ای از بین 40 ژنوتیپ، چهار ژنوتیپ </strong><strong>متفاوت از نظر زمان گلدهی و مقاومت به سرما، شامل </strong><strong>دیرگل حساس ( </strong><strong>Sh12 </strong><strong>)، میان گل تا دیرگل مقاوم ( </strong><strong>H </strong><strong>)، زود گل مقاوم ( </strong><strong>G19 </strong><strong>) و میان گل حساس ( </strong><strong>D99 </strong><strong>) انتخاب شد و برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی مرتبط با سرمازدگی در نمونه­‌های تهیه شده در مرحله شکوفایی کامل، در شرایط کنترل شده </strong><strong>مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد </strong><strong>ژنوتیپ زود گل </strong><strong>G19 </strong><strong>و ژنوتیپ میان گل </strong><strong>D99 </strong><strong>به‌ترتیب دارای کمترین و بیشترین میزان سرمازدگی بودند. در اغلب موارد میزان قندهای محلول و هم‌چنین مقدار عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم در ژنوتیپ‌های مقاوم به‌طور معنی‌داری بیش از ژنوتیپ‌های حساس بود. هم‌بستگی بین میزان سرمازدگی با قندهای محلول، میزان عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم منفی و معنی­دار بود که می‌تواند بیانگر نقش این ویژگی‌ها در تحمل به سرما باشد. درحالی‌که این هم‌بستگی با شاخص نشت یونی مثبت و معنی­دار بود. در نمودار بای­پلات میزان قندهای محلول، مقدار عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم با ژنوتیپ­های مقاوم به سرما و نیز میزان سرمازدگی و نشت یونی با ژنوتیپ­های حساس به سرما در یک راستا بودند. تجزیه خوشه­ای برمبنای این ویژگی‌ها به درستی ژنوتیپ­های حساس و مقاوم را در گروه‌های جداگانه قرار داد. لذا ضمن این­که می­توان از این ویژگی‌ها در شناسایی ژنوتیپ­های مقاوم استفاده نمود، بهره‌گیری از ژنوتیپ‌های </strong><strong>H </strong><strong>و </strong><strong>G19 </strong><strong>در اصلاح ژنتیکی تحمل به سرما و ایجاد ارقام جدید در بادام قابل توصیه است. </strong><strong></strong></p> Early flowering and frost in native genotypes are among causes of reduction in almond production in most years. Therefore, a proper understanding of the resistance mechanisms is necessary for developing varieties with high quality and resistant to frost. In this research, four different genotypes were selected out of 40 genotypes based on flowering time and resistance to frost, including late flowering and susceptible to frost (Sh12) medium to late flowering and resistant to frost (H), early flowering and resistant to frost (G19) and medium flowering and susceptible to frost (D99). These genotypes were evaluated in terms of physiological characteristic related to frost resistance at full-bloom stage in a controlled condition. The results showed that the early flowering genotype (G19) and the medium flowering genotype (D99) had the highest and lowest damages, respectively. In the most cases, the amount of soluble sugars and amount of minerals (N, P, and K) were higher significantly in resistant genotypes compared with susceptible genotypes. The correlation between amount of frost damages and soluble sugars and minerals was negative and significant. These results imply that these characters are important in conferring frost tolerance to the genotypes. On the other side, the correlation between frost damage and ion leakage was positive and significant. According to the results shown in Bi-plot diagram, resistance to frost genotypes was accompanied with soluble sugars and minerals. Meanwhile susceptible genotypes were accompanied with ion leaking. In addition, cluster analysis classified different genotypes within different groups. In conclusion, these criteria could be used for detecting resistance genotypes, by the way the genotypes G19 and H both are recommended as frost resistant genotypes. بادام, سرمازدگی, شاخص های تحمل به سرما, قندهای محلول Almond, Frost damage, Resistance to frost indices, Soluble sugars. 235 247 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-164&slc_lang=fa&sid=1 S. S. Mousavi سید صادق موسوی sadeghmosavifard@gmail.com Yes College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد B. Shiran بهروز شیران No College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد A. Imani علی ایمانی No Seed and Plant Improv. Instit., Karaj, Iran موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج S. Houshmand سعداله هوشمند No College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد E. Ebrahimie اسماعیل ابراهیمی No College of Agric., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز