fa اثر فواصل ردیف کاشت بر رقابت علف هرز گاوپنبه با پنبه عمومى General پژوهشي Research این آزمایش به منظور بررسی عملکرد و اجزای عملکرد پنبه در رقابت با تراکم‬های مختلف گاوپنبه انجام گرفت. آزمایش به صورت کرت‌های خرد شده، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، با سه فاصله ردیف کاشت پنبه (20، 40 و 80 سانتی‬متر) (کرت اصلی) و تراکم‬های صفر (شاهد)، یک، سه، پنج و دوازده بوته گاوپنبه در متر مربع (کرت فرعی) و در سه تکرار در سال زراعی 1390 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان انجام شد. نتایج نشان داد، کلیه خصوصیات رویشی و اجزای عملکرد پنبه در بوته با کاهش فاصله ‬ردیف کاشت گیاه زراعی و افزایش تراکم بوته گاوپنبه در واحد سطح، کاهش یافت. در مقابل، با کاهش فاصله ردیف کاشت پنبه تعداد قوزه در واحد سطح افزایش پیدا کرد. جهت کمی‬سازی واکنش عملکرد وش در مقابل تراکم علف هرز گاوپنبه از مدل هذلولی راست‬گوشه سه پارامتره استفاده شد. بر اساس نتایج معادله، بیشترین عملکرد وش پنبه به میزان 73/4986 کیلوگرم در هکتار، در فاصله ردیف 40 سانتی‌متری و در شرایط بدون علف هرز حاصل شد. با ورود اولین علف هرز به جامعه گیاه زراعی عملکرد کاهش یافت و میزان افت عملکرد در فواصل ردیف 20، 40 و 80 سانتی‬متری نسبت به شرایط بدون علف هرز به ترتیب، معادل 59/15، 19/34 و 12/66 درصد بود. به طور کلی، کاهش فاصله ردیف کاشت پنبه سبب افزایش توان رقابتی گیاه زراعی در رقابت بر سر منابع مشترک با علف هرز شده و عملکرد پایدارتری در رقابت با تراکم‏های مختلف گاوپنبه به دنبال داشت. To investigation the yield and yield component of cotton (Gossypium hirsutum L.) planted in conventional and ultra narrow row spacings, in competition with velvetleaf (Abutilon theophrasti Medic.) an experiment was conducted in a completely randomized block design with split plot arrangement of treatments, with three replications at Experimental Station of Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, during 2011 growing season. The treatments were three row spacings (20, 40 and 80cm) of cotton (as main plot) and five densities (0 (control), 1, 3, 5 and 12 plant.m-2) of velvetleaf (as subplot). Results showed that, almost all vegetative characteristics and yield components of the cotton were decreased with decreasing crop row spacing and increase weed density. In contrast, number of bolls per unit area was increased by reducing cotton row spacing. Rectangular hyperbola model was used to describe relation between cotton yield and weed density. The highest yield (4986.73 kg.ha-1) was obtained in 40 cm cotton row spacing and weed free condition. Cotton yield was decreased with increasing weed density. Based on function estimate, cotton yield lose rooted on come of first weed in competition with cotton planted in 20, 40 and 80 cm row spacing was, 15.59, 34.19 and 66.12, respectively. This study showed that, in ultra-row spacing the cotton is more competitor with over velvetleaf density because increasing the plant density lead to increase the crop ability to resource using in compared with weeds. Too, ultra narrow cotton have produced sustainable yield in competition with over weed density in compared with conventional row. اجزای عملکرد, افت عملکرد, تراکم بوته, فاصله ردیف خیلی کم, معادله هذلولی راست گوشه Plant density, Rectangular hyperbola model, Ultra narrow row, Yield component, Yield loss. 285 294 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-168&slc_lang=fa&sid=1 E. Ghorbanpour اسماعیل قربانپور gh8608@yahoo.com Yes College of Agron. Sci., Gorgan Agric. and Natur. Rosour. Res., Gorgan, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان F. Ghaderifar فرشید قادری‌فر No College of Agron. Sci., Gorgan Agric. and Natur. Rosour. Res., Gorgan, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان J. Gherekhloo جاوید قرخلو No College of Agron. Sci., Gorgan Agric. and Natur. Rosour. Res., Gorgan, Iran. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان