fa تأثیر محلول‌پاشی نانو ذرات اکسید آهن و روی بر رشد و محتوای یونی دو رقم گندم تحت تنش شوری عمومى General پژوهشي Research این آزمایش به منظور بررسی تأثیر محلول‌پاشی اکسید آهن و روی به فرم معمول و نانو ذرات بر واکنش ارقام کویر و تجن گندم به سطوح مختلف شوری (صفر، 75 و 150 میلی‌مولار کلرید سدیم) به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار در مرکز پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان در سال 90 انجام شد. در اثر شوری سطح برگ، وزن خشک اندام هوایی و ریشه، راندمان فتوشیمیایی، غلظت پتاسیم، آهن و روی در اندام هوایی کاهش و غلظت سدیم و نسبت سدیم به پتاسیم افزایش یافت. در اثر محلول‌پاشی سطح برگ، وزن خشک اندام هوایی، راندمان فتوشیمیایی و غلظت آهن و روی افزایش ولی غلظت سدیم کاهش یافت. محلول‌پاشی نانو ذرات اکسید آهن و روی سبب افزایش بیشتر غلظت این عناصر در گیاه نسبت به فرم معمول آنها شد. افزایش نسبت سدیم به پتاسیم در شرایط شور در رقم حساس تجن بیشتر از رقم مقاوم کویر بود. تأثیر مثبت محلول‌پاشی در شرایط شور نسبت به شرایط غیرشور بارزتر بود. غلظت آهن در اندام هوایی در تیمار محلول‌پاشی اکسید آهن به فرم نانو ذرات نسبت به فرم معمول آن به طور معنی‌داری بیشتر بود. واکنش مثبت رقم کویر به کاربرد نانو ذرات اکسید آهن از نظر غلظت آهن در اندام هوایی بیشتر از رقم تجن بود. نتایج نشان داد که محلول‌پاشی اکسید آهن و روی به فرم نانو ذرات در مقایسه با فرم معمول آن تأثیر مثبت بیشتری بر رشد گندم دارد، با این حال کاربرد آهن و روی به فرم نانو ذرات نسبت به کاربرد آنها به فرم معمول از نظر تعدیل اثرات شوری مزیتی نداشت. This experiment was conducted to evaluate the effects of foliar application of ordinary and nano-particles of zinc and iron oxide on the responses of two wheat cultivars (kavir and Tajan) to three levels of salinity (0, 75 and 150 mmol kcal). The experiment was arranged as factorial in a randomized complete block design with four replications. Plant height, leaf area, shoot and root dry weight, photochemical efficiency, the concentration of K, Fe and Zn in shoots was decreased, while the concentration of Na and the Na/K ratio was increased under saline conditions. Foliar application of iron and zinc had significant positive effects on leaf area, shoot dry weight, photochemical efficiency and the concentration of Fe and Zn in shoots. The extent of the positive effects of Fe and Zn on the concentration of Fe and Zn was more for nano compared to ordinary form of these elements. The increase in the Na/K ratio under saline condition was greater in sensitive (Tagan) than in tolerant (Kavir) cultivar. The positive effect of foliar application was more pronounced under saline than under non-saline condition. The concentration of Fe in shoots was more for nano than for ordinary form of Fe. The response of Kavir was more positive compared to Tajan to the application of nano form of Iron Oxide. The results showed that the effects of foliar application of nano particles of iron and zinc oxide on wheat may be superior compare to the ordinary forms, however, the application of nano particles of these compounds had no advantage in terms of the alleviation of the salinity Effects. شوری, گندم, محلول‌پاشی, نانو ذرات Foliar application, Nano particles, Salinity, Wheat. 295 305 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-169&slc_lang=fa&sid=1 A. Fathi علیرضا فتحی alireza_fathi87@yahoo.com Yes College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Zahedi مرتضی زاهدی No College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان