fa ارزیابی برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی گیاه گوجه‌فرنگی تحت تأثیر دور آبیاری و سطوح مختلف پلی‌مر سوپرجاذب A200 عمومى General پژوهشي Research تنش کم آبی به‌عنوان مهم‌ترین تنش غیرزیستی نقش مهمی در کاهش عملکرد گیاهان در جهان دارد. هدف از این مطالعه ارزیابی اثرات دور آبیاری (آبیاری بعد از 5، 7، 9 و 11 روز) و پلی‌مر سوپرجاذب A200 (صفر، 2/0، 3/0، 4/0 و 5/0 درصد وزنی) بر برخی از واکنش‌های فیزیولوژیک گیاه گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum) در شرایط گلخانه بود. این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در سال 1389 در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه ایلام انجام گرفت. نتایج حاصل از تجزیه آماری داده‌ها نشان داد دور آبیاری و کاربرد سوپرجاذب اثر معنی‌داری بر عملکرد کل و پارامتر‌های فیزیولوژیکی گیاه شامل محتوای نسبی آب برگ (RWC)، بازده مصرف آب (WUE)، کل مواد جامد محلول (TSS)، میزان پرولین، کلروفیل و محتوای مالون دی آلدهید (MDA) دارد. در شرایط خشکی عملکرد کل، RWC، WUE و کلروفیل a کاهش یافت. اما این شرایط سبب افزایش MDA، پرولین و TSS میوه شد. کاربرد پلی‌مر سوپرجاذب به‌طور معنی‌داری سبب افزایش عملکرد کل، RWC، WUE و کلروفیل a و کاهشMDA ، پرولین و TSS میوه شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که پلی‌مر‌های سوپرجاذب می‌توانند مقادیر زیادی آب ذخیره و جذب کنند و از این طریق سبب کاهش آثار سوء کم آبی بر گیاهان شوند. Water deficiency stress as the most important abiotic stress plays an important role in the yield suppression of plants worldwide. Considering physiological indices to improve drought resistance is of paramount importance. The objective of present study was to evaluate the effects of different irrigation intervals (irrigation after 5, 7, 9 and 11 days) and rates of superabsorbent polymer (Nil, 0.2, 0.3, 0.4 and 0.5 percent of pot medium weight) on some physiological parameters of tomato (Solanum lycopersicum) plant under greenhouse condition. The study carried out at College of Agriculture, Ilam University during 2009-2010 using a factorial layout in randomized complete blocks design (RCBD) with three replications. Statistical analysis showed significant effects of the irrigation and superabsorbent polymer on total yield and plant physiological parameters including leaf relative water content (RWC), water use efficiency (WUE), total soluble solids (TSS), chlorophyll, proline and malondialdehyde (MDA) content. In drought conditions total yield, RWC, WUE and chlorophyll a reduced but MDA accumulation, proline content and TSS increased. Application of superabsorbent polymer significantly caused increasing of total yield, RWC, WUE, chlorophyll a and decreasing of MDA content, proline and TSS. Our results showed that superabsorbent polymers can absorb and retain extremely large amounts of water and decreased adverse effects of drought stress on the plants. بازده مصرف آب, پرولین, کل مواد جامد محلول, کلروفیل, مالون دی آلدهید, محتوای نسبی آب Chlorophyll, Malondialdehyde, Proline, Relative water content, Total soluble solids, Water use efficiency. 335 347 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-172&slc_lang=fa&sid=1 M. Saidi مهدی صیدی Yes College of Agric., Ilam Univ., Ilam, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام H. Safari-Nia هیثم صفری‌نیا No College of Agric., Ilam Univ., Ilam, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام F. Ghanbari فردین قنبری No College of Agric., Ilam Univ., Ilam, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام M. Sayaari محمد سیاری No College of Agric., Ilam Univ., Ilam, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام