fa بررسی ویژگی‌های آگرومورفولوژیکی، درصد اسانس و کامازولن گیاه بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) درخاک‌های مختلف استان چهارمحال و بختیاری عمومى General پژوهشي Research بابونه آلمانی از مهم‌ترین گیاهان دارویی شناخته شده توسط انسان و یکی از پر‌مصرف‌ترین گیاهان دارویی در جهان است. به‌منظور بررسی تأثیر خاک‌های مختلف بر ویژگی‌های رویشی، درصد و عملکرد اسانس و کامازولن بابونه آلمانی، آزمایش گلدانی به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. برای این منظور، ده نوع خاک مختلف براساس نقشه‌ خاک 50000/1 از استان چهارمحال و بختیاری انتخاب گردید. نمونه‌برداری از افق سطحی (صفر تا 30 سانتی‌متر) صورت گرفت و پ‌هاش، هدایت الکتریکی، درصد سنگریزه، توزیع اندازه ذرات وکلاس بافت خاک، پتاسیم، کلسیم و منیزیم محلول، سولفات، ازت کل، فسفر قابل جذب، ماده-آلی و درصد کربنات کلسیم معادل آنها اندازه‌گیری شد. در فصل برداشت، ویژگی‌های آگرومورفولوژیکی، درصد و عملکرد اسانس و درصد کامازولن بابونه نیز تعیین گردید. داده‌ها به‌صورت تک‌متغیره و چند‌متغیره (PCA و RA) آنالیز شدند. نتایج نشان داد که ویژگی-های آگرومورفولوژیکی بابونه در خاک‌های مختلف، متفاوت است. هم‌چنین نتایج آنالیز چند‌متغیره نشان داد که میزان گوگرد، فسفر قابل جذب، پتاسیم محلول، درصد ماده آلی و درصد کربنات کلسیم معادل از مهم‌ترین فاکتورهای تأثیر‌گذار بر ویژگی‌های بابونه هستند و این ویژگی‌ها، خصوصیاتی از جمله تعداد گل، عملکرد گل تازه و خشک، عملکرد کاه، عملکرد اسانس و درصد کامازولن را بیش‌تر تحت تأثیر قرار می‌دهند. German chamomile (Matricaria chamomilla L.) is cultivated in many countries because of its wide-spread uses in pharmaceutical, cosmetics and food industries. In order to investigate the effects of different soil properties on the agro-morphological characteristics, essential oil and chamazulene content of German chamomile, a pot experiment was carried out in a Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replications under greenhouse conditions. Ten different soils were selected from the soil map of Chaharmahal–Va–Bakhtiari province with the scale of 1:50,000. Soil samples were collected from 0-30 cm depth of the soil series and soil properties including pH, EC, gravel, particle-size distribution, soluble K+, Ca2+ and Mg2+, SO42-, total N, available P, %OC and percentage of CaCO3 were determined. At the harvest time, agro-morphological characteristics, the content of essential oil, yield of essential oil and the percentage of chamazulene were determined. Univariate and multivariate, PCA and RA analyses were performed on the dataset. Univariate analyses showed that the agro-morphological properties of German chamomile were different in the different soil types. Also, the results demonstrated that Boldaji soil series had the highest values for dried flower yield and essential oil yield with 1172 and 7 Kg/ha, respectively. In contrast, the lowest yields with 243 and 0.2 Kg/ha were obtained for Shahrak soil series. Redundancy Analysis (RA) showed that among the soil properties, the content of sulfur, phosphorus, potassium and organic matter had the highest effect on the number of flowers, fresh and dried flower yield, straw yield, yield of essential oil and the percentage of chamazulene. عملکرد گل, نوع خاک, عملکرد کاه, توزیع اندازه ذرات Flower yield, Soil series, Straw yield, Particle-size distribution. 121 130 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-194&slc_lang=fa&sid=1 Z. Mosleh زهره مصلح mosleh.zohreh@yahoo.com Yes College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد M. H. Salehi محمد حسن صالحی No College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد M. Rafieiolhossaini محمد رفیعی‌الحسینی No College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد