fa مطالعه تأثیر پرتو‌تابی اشعه گاما بر بار میکروبی گیاهان دارویی نعنا فلفلی، آویشن شیرازی، مرزه و بادرنجبویه عمومى General پژوهشي Research پرتو گاما می‌تواند به‌عنوان یک روش مؤثر برای افزایش عمر پس از برداشت محصولات مختلف کشاورزی از طریق کاهش بار میکروبی و ضدعفونی آنها بدون تأثیر سوء مورد استفاده قرار‌گیرد. این تأثیر مربوط به حذف یا کاهش میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا، حشرات و پارازیت‌های مختلف می‌باشد. در این تحقیق، تأثیر پرتوتابی با اشعه گاما بر بار میکروبی گیاهان دارویی نعنا فلفلی (Mentha piperita)، مرزه(Satureja hortensis) ، بادرنجبویه (Melissa officinalis) و آویشن شیرازی (Zataria multiflora) مورد بررسی قرار گرفت. این تحقیق که به‌صورت طرح کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شده است برگ‌های گیاهان با چشمه کبالت-60) (Co60 با دوزهای ۳، ۷، ۱۰و ۱۵ کیلوگری پرتودهی شدند سپس میزان کل میکروارگانیسم‌ها، باکتری‌های کولیفرمی وکپک مخمر بررسی شد. نتایج نشان داد که پرتو گاما باعث کاهش بار میکروبی نمونه‌های گیاهی مورد بررسی شده‌ بود. در این تحقیق دوز ۱۵ کیلوگری بیشترین کاهش بار میکروبی را داشت و بیشترین بار میکروبی مربوط به تیمار شاهد بود. هم‌چنین نتایج نشان داد که نعنا فلفلی و آویشن شیرازی به‌ترتیب بیشترین و کمترین بار میکروبی را داشتند. نتایج حاصل از این بررسی نشان می‌دهد که پرتو گاما به‌عنوان یک روش ضدعفونی مهم جهت کاهش بار میکروبی گیاهان دارویی می‌تواند مورد استفاده قرار‌گیرد. Gamma irradiation can be used to increase post harvest quality of medicinal plants by decreasing microbial load and decontamination. Microbiological changes associated with food irradiation include the reduction or elimination of spoilage and pathogenic microorganisms, insect disinfestation and parasite disinfection. This factorial experiment was conducted on the basis of randomized complete block design with three replications. The effects of gamma irradiation on decreasing the microbial load of some medicinal plants including (Mentha piperita), lemon balm (Melissa officinalis), Summer savory (Satureja hortensis) and (Zataria multiflora) were investigated. Leaves of Lemon Balm, summer savory, pepper minit and thyme were irradiated at dosages of 3, 7, 10 and 15 KGy by a Co60 source, then total count, total Coliform and mold and yeast of the samples were studied. Gamma irradiation decreased microbial load of medicinal plant samples. The microbial load was detected in samples treated with 15 KGy radiation and control. Also, the result showed the highest and the lowest microbial load in peppermint and Iranian thyme, respectively. Results of this study show that gamma irradiation can be used as an important decontamination method to reduce the microbial load of medicinal plants. پرتو گاما, بار میکروبی, ضدعفونی, گیاهان دارویی Gamma irradiation, microbial load, medicinal plant, decontamination. 261 270 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-207&slc_lang=fa&sid=1 R. Valiasill راضیه ولی اصیل rvaliasill84@gmail.com Yes College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Azizi مجید عزیزی No College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Bahreini معصومه بحرینی No College of Sci., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد V. Rowshan وحید روشن No Agric. and Natur. Resour. Res. Center of Fars, Shiraz, Iran مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس