fa تأثیر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک بر فراوانی جمعیت قارچی میکوریز آربوسکولار ریشه تاک‌های انگور عمومى General پژوهشي Research همزیستی قارچ- گیاه یکی از مهم‌ترین روابط متقابل مفید در اکوسیستم‌های زمینی است که آثار مثبت آن بر رشد و فیزیولوژی گیاهان مختلف اثبات شده است. این مطالعه به منظور بررسی ارتباط برخی از ویژگی‌های مهم فیزیکوشیمیایی خاک نظیر pH، هدایت الکتریکی (EC)، بافت خاک، درصد کربن آلی، میزان پتاسیم و میزان فسفر قابل دسترس با فراوانی جمعیت قارچی صورت پذیرفت. پس از تقسیم‌بندی مناطق مورد بررسی به 4 ناحیه اقدام به تهیه 43 نمونه مرکب خاک از مناطق مورد نظر شد. نتایج تجزیه و تحلیل آماری بر روی ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی خاک و ارتباط آنها با فراوانی جمعیت اسپوری قارچ‌های میکوریز آربوسکولار نشان داد که رابطه همبستگی بین شاخص هدایت الکتریکی(EC)، pH ,، درصد رس، درصد فسفر قابل دسترس خاک، درصد پتاسیم و درصد کربن آلی با میانگین تعداد اسپورهای قارچی منفی بود. از طرفی نوعی همبستگی مثبت بین شاخص‌های درصد سیلت و شن موجود در خاک با میانگین تعداد اسپور دیده شد. با توجه به ضرایب تبیین بررسی شده، بهترین مدل براساس شرایط مطالعه در نمونه‌های ریزوسفر مدلی بود که در آن شاخص‌های درصد فسفر قابل دسترس خاک به‌عنوان متغیرهای مستقل و میانگین جمعیت اسپور قارچ به‌عنوان متغیر وابسته بودند. هم‌چنین با انجام آنالیزهای رگرسیونی بر روی داده‌های موجود رابطه همبستگی بین شاخص درصد فسفر قابل دسترس در نمونه‌های خاک با میانگین تعداد اسپورهای قارچی از نظر آماری در سطح 05/0P < معنی‌دار و منفی بود و بین مابقی شاخص‌ها و جمعیت اسپوری رابطه آماری معنی‌دار وجود نداشت. Relationship of is one of the most useful interactions in terrestrial ecosystems that its positive effects on growth, physiology and ecology of different plants has been documented. This study investigated the relationship between important physicochemical characteristics of soils such as pH, electrical conductivity (EC), soil texture, organic carbon percentage, soil potassium percentage and the amount of accessible phosphorus with population of mycorrhizal fungi. After dividing the study region into four areas, 43 samples of soil were collected. The results of statistical analysis on physico-chemical characteristics of soil and their relation with population density of spores of arbuscular mycorrhizal fungi showed that there was a negative correlation between electrical conductivity (EC), pH, clay percent, and percent of soil available phosphorus, potassium percent, and percentage of organic carbon with the mean number of fungi. There were positive correlations between silt and sand percentages and mean number of spores present in the soil. Based on the coefficien of determination and based on study conditions, the best model for the rhizosphere was found tobe the one in wich available phosphorus percent of soil was the independent variable, and mean population of fungi as the dependant variable. The correlation between available phosphorus percent in soil samples with average fungi population density negative (P<0/05), but there was not a meaningful correlation between other traits and population density of fungi قارچ‌های میکوریز آربوسکولار, همبستگی, فراوانی, انگور Arbuscular mycorrhizal fungi, grapevine, superabundance, correlation 271 280 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-208&slc_lang=fa&sid=1 A. Mahdavi Bileh Savar آرزو مهدوی بیله سوار No Islamic Azad Univ., Branch of Bilesavar Moghan, Ardebil, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیله سوار مغان V. Sarvi Moghanloo وحید سروی مغانلو vsarvi@gmail.com Yes College of Agric., Lorestan Univ. Khoram Abad, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان F. Mahdavi Bileh Savar فرهاد مهدوی بیله سوار No Islamic Azad Univ., Branch of Bilesavar Moghan, Ardebil, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیله سوار مغان