fa بررسی زنده‌مانی و رشد درختان کاج و چنار منتقل شده بر اساس کاربرد هورمون IBA، سن درخت، زمان و نحوه انتقال عمومى General پژوهشي Research از جمله مشکلات اساسی انتقال درختان در فضای سبز، میزان بالای تلفات و سرعت استقرار پائین درختان به‌ویژه در سال اول انتقال می‌باشد. پژوهش حاضر به‌منظور دستیابی به مناسب‌ترین شرایط استقرار درختان کاج تهران و چنار منتقل‌شده در فضای سبز اصفهان، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار و سه تیمار شامل نحوه ‌انتقال (ریشه لخت و ریشه توپی)، سن (جوان و بالغ) و هورمون IBA (صفر و 150 میلی‌گرم بر لیتر) انجام شد. درختان مورد نظر طی سال‌های 1387 و 1388 در سه بازه زمانی فصل خواب، اوائل و اواخر فصل رشد انتقال یافتند. درصد زنده‌مانی و شاخص سرعت رشد نسبی بر مبنای ارتفاع (RGRH) و قطر تنه (RGRD) درختان در سال‌های اول و دوم پس از انتقال مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد انتقال درختان در اوائل فصل رشد از موفقیت بیشتری در مقایسه با دو بازه‌ی زمانی دیگر برخوردار است. در سال اول، درصد زنده‌مانی درختان منتقل ‌شده به روش ریشه‌توپی و در سن جوان، به‌طور معنی‌داری در مقایسه با درختان بالغ و ریشه ‌لخت افزایش یافت. تأثیر معنی‌دار تیمار سن در سال دوم نیز مشاهده گردید. در هیچ‌یک از دو گونه مورد بررسی، درصد زنده‌مانی تحت‌تأثیر هورمون IBA افزایش نیافت. نتایج هم‌چنین مؤید تأثیر معنی‌دار انتقال به روش ریشه‌توپی و در سن جوان در افزایش RGRH و RGRD درختان کاج طی اولین سال پس از انتقال بود. با‌توجه به نتایج این تحقیق می‌توان ضمن توصیه انتقال درختان کاج و چنار در اوائل فصل رشد، جابه‌جایی به روش ریشه‌توپی و در سن جوان را به-منظور افزایش زنده‌مانی و استقرار این درختان پیشنهاد نمود. The major problems in transplanting the landscape trees are high level of mortality and low establishment rate of transplanted trees, especially in the first year. In order to achieve the best condition for successful transplanting of pine and plane trees in Isfahan landscape, the present study was carried out based on a completely randomized block design with four replicates and three treatments including transplanting method (balled and burlapped and bare root), tree age (immature and mature) and IBA application (0 and 150 mg/L). Trees were transplanted during 2009 and 2010 in three times (dormant season, early and late growing season). Survival rate and Relative Growth Rate index based on tree height (RGRH) and trunk diameter (RGRD) were measured during the first and second years. Trees transplanted early in the growing season showed the most survival percentage during the two years, as compared to other transplanting dates. Survival of Balled and burlapped and immature transplanted trees was significantly greater than bare root or mature trees. The significant effect of age treatment was continued in the second year. IBA treatment had no effect on survival rate of the studied species. Balled and burlapped and immature transplanted pine trees also had higher RGRH and RGRD compared to bare root or mature trees. According to the results of this study, early growing season is the best time for transplanting pine and plane trees. Also, transplanting of immature trees using balled and burlapped method is recommended to increase the survival and establishment rate. چنار, زمان انتقال, سرعت رشد نسبی, کاج تهران, جابه جایی Pinus eldarica Medw, Platanus orientalis, Relative growth rate, Transplanting time. 49 62 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-214&slc_lang=fa&sid=1 N. Etemadi نعمت الله اعتمادی etemadin@cc.iut.ac.ir Yes , Department of Horticultural Science, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان R. Mohammadi Nezhad رضوان محمدی نژاد No College of Horticultural Science, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان N. Zamani نجمه زمانی No College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. M. Majidi محمد مهدی مجیدی No Agronomy and Plant Breeding, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. گروه علوم زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان