fa مقایسه ویژگی‌های زراعی ژنوتیپ های امیدبخش جو دیم با رقم متداول در منطقه میانه عمومى General پژوهشي Research به منظور بررسی و مقایسه‌ی عملکرد و اجزای عملکرد 10 ژنوتیپ امیدبخش جوی دیم با رقم ریحان (شاهد) در منطقه‌ی میانه، آزمایشی در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 90-1389 اجرا و صفات زراعی و مورفولوژیکی آن‌ها ثبت گردید. ژنوتیپ‌ها از نظر تمامی صفات مورد بررسی اختلاف بسیار معنی‌داری با یکدیگر داشتند. ژنوتیپ‌های شماره‌ی 10، 9 و 5 عملکرد دانه‌ی بالاتری نسبت به رقم ریحان داشتند. ژنوتیپ‌های مورد مطالعه در پنج گروه طبقه‌بندی شدند که گروه پنجم شامل 1/9 درصد کل ارقام، میانگین عملکرد دانه بالاتری (1972 کیلوگرم در هکتار) نسبت به گروه‌های دیگر داشت. تجزیه رگرسیونی نشان داد که صفات تعداد روز تا رسیدگی، طول آخرین میانگره، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، تعداد سنبله در مترمربع و تعداد دانه در سنبله، 8/98 درصد از تغییرات کل را توجیه می‌کنند. همچنین، صفات تعداد روز تا رسیدگی، درصد خسارت سرما، تعداد روز تا ظهور سنبله همبستگی منفی و معنی‌دار و صفات طول دوره پر شدن دانه، ارتفاع بوته، طول سنبله، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله در مترمربع، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت همبستگی مثبت و معنی‌داری با عملکرد نشان دادند. ژنوتیپ شماره‌ی 9، با توجه به خصوصیات برتر از لحاظ صفات تعداد روز تا رسیدگی، طول دوره پرشدن دانه، تعداد دانه در سنبله، تعداد سنبله در متر مربع و عملکرد دانه برای کشت در منطقه مورد آزمایش مناسب می‌باشد. To compare the yield and yield components of 10 promising dryland barley genotypes with a conventional cultivar (Reihan03), a field experiment was conducted based on a randomized complete block design in Miyaneh region in the 2010-2011 growing season, and their agronomic and morphological traits were recorded. Genotypes were significantly different in terms of all the studied traits, and genotypes no. 5, 9 and 10 had higher yield than Reihan03. The studied genotypes were clustered in five groups the fifth group, consist 9.1% of genotypes, had the highest yield (1972 Kg/ha). Regression analysis showed that traits including days to ripening, length of the final internode, thousand kernel weight, plant height, and spike number per m2 accounted for 98.8% of the changes. Furthermore, there was a negative and significant (P<0.01) correlation between yield and days to ripening, chilling injury percentage and days to spike emergence, and a positive and significant (P<0.01) correlation between yield and grain filling period, spike length, seed number per spike, spike number per m2, biological yield and harvest index. Genotype no. 9 was found suitable for this region considering its superior traits such as days to ripening, grain filling period, seed number per spike, spike number per m2 and grain yield. Morphological diversity, Rainfed cropping, Varieties adaptation, Hordeum vulgare 63 76 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-215&slc_lang=fa&sid=1 H. Bagheri حمید باقری Mjhamid62@yahoo.com Yes Agronomy and Plant Breeding Department, University of Zanjan, Zanjan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران S. Jamshidi سلیمان جمشیدی No Plant Protection Department, Miyaneh Branch, Islamic Azad University, Miyaneh, Iran. گروه گیاهپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه، میانه، ایران B. Andalibi بابک عندلیبی No Agronomy and Plant Breeding Department, University of Zanjan, Zanjan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران