fa پیش‌بینی میزان رشد ابعاد مختلف زیتون تلخ(Melia azedarach) و توت زینتی (Morus alba) در فضای سبز شهری عمومى General پژوهشي Research تعیین میزان رشد و فاصله کشت درختان در فضاهای سبز شهری امروزه به صورت یکی از ضرورت‌های برنامه‌های طراحی کاشت و مدیریت فضای سبز در آمده است. به منظور تعیین میزان و سرعت رشد دو گونه درختی زیتون تلخ و توت زینتی داده‌برداری از ابعاد مختلف درخت شامل ارتفاع کل، ارتفاع تنه و قطر تاج درختان در سنین مختلف، در محوطه پردیس دانشگاه فردوسی مشهد و در طی فصل رشد سبز آن‌ها انجام شد. تجزیه رگرسیون این ابعاد به عنوان متغیر وابسته با سن به عنوان متغیر مستقل مدل‌های مختلفی را ایجاد کردند که می‌توانند برای تخمین میزان رشد ابعاد اندازه گیری شده این دو گونه طی زمان مورد استفاده قرار گیرند. نتایج تجزیه‌ها نشان داد که در بین مدل‌های برارش شده، بالاترین ضرایب رگرسیون مربوط به توابع خطی، چند جمله‌ای و نمایی است، اما تابع لگاریتمی به عنوان قابل قبول‌ترین مدل برای تخمین ابعاد اندازه‌گیری شده در طی زمان در دو گونه زیتون تلخ (ارتفاع کل 87/0=R2، ارتفاع تنه 67/0=R2، قطر تاج 67/0=R2) و توت زینتی (ارتفاع کل 60/0= R2، ارتفاع تنه40/0=R2، قطر تاج 65/0=R2) معرفی شدند. همچنین در هر دو گونه بیشترین سرعت رشد ابعاد اندازه‌گیری شده همزمان با افزایش سن تا 15 سالگی در قطر تاج یا رشد عرضی شاخساره درختان دیده شد. Determination of growth rate and planting space of trees in urban spaces is needed for the planting design programs and land scape management. To determine the growth rate of two tree species, Chinaberry (Melia azedarach) and Mulberry (Morus alba), data was collected on different dimensions of these trees including, tree height, tree crown height and tree crown diameter at various ages at Pardis campus of Ferdowsi University of Mashhad during their growth. Regression analysis of these dimensions as a dependent variable and age as an independent variable produced different models that can be used for estimating the growth of the measured dimensions of these two species. The results showed that the highest regression coefficient among the models was linear, polynomial and exponential function, but logarithmic types were selected as the most acceptable model for estimating the growth of measured dimensions in the two tree species of Chinaberry (tree height with r2=0.87, crown height with r2=0.67, crown diameter with r2=0.67) and Mulberry (total height with r2=0.60, crown height with r2=0.40, crown diameter with r2=0.65). Also, in both species, the most increase in growth rate of measured dimensions for the 15 years old trees was found in crown diameter. ابعاد رشد, توت زینتی, زیتون تلخ, سن, رگرسیون Age, Chinaberry, Growth dimensions, Mulberry, Regression 99 109 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-218&slc_lang=fa&sid=1 Z. Karimian زهرا کریمیان zkarimianf@gmail.com Yes College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی A. Tehranifar علی تهرانی فر No College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی M. Bannayan محمد بنایان No College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه زراعت، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت M. Azizi مجید عزیزی No , College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی F. Kazemi فاطمه کاظمی No , College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی