fa ارزیابی غلظت دیواره سلولی، دیواره سلولی بدون همی‌سلولز، کل ماده مغذی قابل هضم، ماده خشک مصرفی و انرژی ویژه شیردهی ذرت علوفه‌ای در کشت مخلوط عمومى General پژوهشي Research به‌منظور بررسی اثر ترکیبات مختلف کشت مخلوط بر برخی ویژگی‌های کیفی علوفه ذرت، آزمایشی به‌صورت بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار به مدت دو سال (1385 و 1386) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دانشگاه تبریز اجرا گردید. تیمارها کشت خالص شبدر برسیم، ماشک گل خوشه‌ای، لوبیا، گاودانه و دو هیبرید ذرت (هیبرید سینگل کراس 704 و 301) در تراکم مطلوب و هم‌چنین کشت مخلوط هیبرید ذرت 704 و 301 با هر یک از این لگوم‌ها به‌صورت افزایشی کامل را شامل می‌شد. نتایج نشان داد غلظت دیواره سلولی یا الیاف نامحلول در شوینده خنثی (NDF) و دیواره سلولی بدون همی‌سلولز یا الیاف نامحلول در شوینده اسیدی (ADF) ذرت در کشت مخلوط با لگوم‌ها کاهش می‌یابد. کمترین میزان NDF در کشت مخلوط ذرت 301 با ماشک گل خوشه‌ای و گاودانه حاصل شد. به‌دلیل همبستگی منفی بالا در بین NDFو DMI (ماده خشک مصرفی)، وقتی که میزان NDF ذرت در کشت مخلوط کاهش یافت، DMI آن افزایش پیدا کرد. هم‌چنین کمترین میزان ADF متعلق به کشت مخلوط هیبرید 301 با گاودانه، ماشک گل‌خوشه‌ای و لوبیا بود. بنابراین، با کاهش غلظت ADF، میزان TDN (کل ماده مغذی قابل هضم) افزایش یافت. زیرا TDN بیانگر مواد غذایی قابل دسترس برای دام است و به‌میزان غلظت ADF علوفه ذرت بستگی دارد. در نتیجه با کاهش NDF و ADF علوفه، میزان TDN، DMI و NEL (انرژی ویژه شیردهی) ذرت افزایش یافت. بنابراین کشت مخلوط ذرت با لگوم کیفیت علوفه را بر‌اساس NDF، ADF، TDN، DMI و NEL در مقایسه با کشت خالص ذرت بهبود بخشید. In order to study the effect of different intercropping combinations on some maize qualitative traits, an experiment was conducted as a completely randomized block design with three replications in Agricultural Research Station, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Iran, in 2006 and 2007. Two maize (Zea mays L.) hybrids (704, 301), vetch (Vicia villosa), bitter vetch (Vicia ervilia), berseem clover (Trifolium alexandrinum L.) and common bean (Phaseolus vulgaris) single crops as well as intercrops of maize hybrids with legumes were used. The results showed that neutral detergent fiber and acid detergent fiber of forage maize in intercropping with legume decreased. The lowest neutral detergent fiber (NDF) was obtained from 301 hybrid-vetch mixture and 301 hybrid –bitter vetch mixture. The NDF was used to predict DMI and was negatively correlated with DMI, which means that when NDF is low the quality and DMI are high. Also, the lowest ADF content was achieved in intercropping of 301 hybrid with bitter vetch, vetch and bean. As ADF decreased there was an increment in TDN, which means that animals are able to utilize the nutrients present in the forage. In conclusion, with the decrease of NDF and ADF in intercrops, DMI, TDN and net energy for lactation (NEL) content increased. Intercropping of maize with legume improved the forage quality in terms of TDN, DDM, NEL, NDF and ADF concentrations, as compared with the single cropping of maize. کشت مخلوط, کیفیت علوفه, لگوم, ذرت. Forage quality, Intercropping, Legume, Maize (Zea mays L.). 175 190 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-224&slc_lang=fa&sid=1 A. Javanmard عبدالله جوانمرد A.javanmard@maragheh.ac.ir Yes College of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran. دانشکده کشاورزی،دانشگاه مراغه A. D. Mohammadi Nasab عادل دباغ محمدی نسب No of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز A. Javanshir عزیز جوانشیر No of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز M. Moghaddam محمد مقدم No of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز H. Janmohammadi حسین جانمحمدی No of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Y. Nasiri یوسف نصیری No College of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran. دانشکده کشاورزی،دانشگاه مراغه F. Shekari فریبرز شکاری No College of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran. دانشکده کشاورزی،دانشگاه مراغه