fa اثر تنش شوری بر عملکرد دانه و روغن، میزان کلروفیل و پرولین در سه توده محلی کرچک (Ricinus communis L.) در شرایط کنترل شده عمومى General پژوهشي Research این آزمایش در سال 1391 به‌منظور بررسی اثر تنش شوری بر درصد و عملکرد روغن، عملکرد دانه و برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی سه توده گیاه کرچک (Ricinus communis L. ) در دانشگاه شهرکرد به اجرا در آمد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل پنج سطح شوری با استفاده از کلرید سدیم (2/1 (شاهد)، 2، 6/2، 8/3 و 8/4 دسی‌زیمنس بر متر عصاره اشباع خاک) به‌عنوان فاکتور اول و سه توده محلی کرچک (شیراز، کرمان و ارومیه) به‌عنوان فاکتور دوم در نظر گرفته شدند. عملکرد دانه، درصد و عملکرد روغن، میزان کلروفیل کل، aو b و هم‌چنین میزان پرولین اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، اثر شوری بر عملکرد دانه، درصد و عملکرد روغن، پرولین، کلروفیل a و b در سطح احتمال یک ‌درصد و بر میزان کلروفیل کل در سطح احتمال پنج درصد معنی‌دار بود. توده‌ها از نظر میزان پرولین، کلروفیل a،b و کلروفیل کل تفاوت معنی‌داری در سطح ‌احتمال یک ‌درصد نشان دادند. مقایسه میانگین‌ها نشان داد که توده ارومیه و کرمان بدون تفاوت معنی‌دار پرولین بیشتری در مقایسه با توده شیراز دارا بودند. به‌طور‌کلی با افزایش سطوح شوری، میزان پرولین افزایش، ولی میزان کلروفیل a، b و کل کاهش یافت. در سطوح پایین شوری بیشترین عملکرد دانه و روغن مربوط به توده شیراز بود ولی با افزایش شوری، این توده بیشتر تحت تأثیر منفی قرار گرفت و عملکرد دانه و روغن آن از دو توده دیگر کمتر شد. اگر‌چه در این زمینه مطالعه ‌بیشتری نیاز است ولی به‌نظر می‌رسد که برای شرایط غیر شور توده شیراز، ولی برای مناطق با آب و یا خاک شور، توده کرمان قابل توصیه می‌باشند. The experiment was conducted in 2012 to evaluate the effect of salinity stress on oil percent, oil yield, seed yield and some physiological charactristics on three local populations of castor bean (Ricinus communis L.), at the University of Shahrekord, Iran. Experiment was carried out with three replications in a completely randomized design including five levels of salinity (1.2, 2, 2.6, 3.8 and 4.8 dS/m in soil saturation paste) as the first factor and castor populations (Shiraz, Kerman and Urumieh) as the second factor. The effect of salinity was statistically significant (α>0.01) on seed yield, oil percent and oil yield, chlorophyl a, chlorophyll b and proline, while a significant effect (α>0.05) was observed for total chlorophyl. The results also showed that different populations had a significant difference (α>0.01) with regard to all studied factors. The highest and the lowest proline content were observed for Kerman and Shiraz populations, respectively. Increasing salinity increased the leaf proline content while it decreased the chlorophyll content was decreased. At low salinity levels, Shiraz population resulted to the highest seed and oil yield. However, with increasing salinity, seed yield and oil content of Shiraz population was less than other populations. Although more research is needed in this respect, but it seems that in castor been Shiraz population for soils with a low salinity and Kerman population for more saline conditions can be recommended. شوری, روغن, کرچک, کلروفیل, پرولین Salinity, Oil, Castor bean, Chlorophyll, Proline. 215 227 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-228&slc_lang=fa&sid=1 S. F. Attar سیده فاطمه عطار No College of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد A. Mohammadkhani عبدالرحمان محمدخانی mkhani7@yahoo.com Yes College of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد S. Houshmand2 سعداله هوشمند No College of Agriculture, Shahrekord University, Shahrekord, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد