fa شناسایی برخی ژنوتیپ های برتر گردوی استان لرستان و گزینش 54 ژنوتیپ برتر عمومى General پژوهشي Research شناسایی و گزینش ژنوتیپ‌های برتر اولین گام در برنامه اصلاحی درخت گردو است. به‌منظور شناسایی ژنوتیپ‌های برتر استان لرستان طی سال‌های 1387 تا 1388 بیش از 35 هزار ژنوتیپ بذری مورد ارزیابی قرار گرفت. 288 درخت گردو از توده شناسایی شده انتخاب و 29 صفت ظاهری براساس توصیف‌نامه IPGRI مورد ارزیابی قرار گرفت. در نهایت 54 ژنوتیپ امیدبخش با ارزیابی 10 صفت مهم ظاهری در پنج گروه مختلف دسته‌بندی شدند. براساس نتایج حاصله گروه اول شامل تنها ژنوتیپ B17 به‌عنوان یک ژنوتیپ دیربرگده بود. گروه دوم شامل ژنوتیپ‌های E14 ، B14 ،.J1 ، M13 ، H19 ، K20 ، J14 ، A11 ، N15 ، N5 ، J16 ، J15 ، D6 ، F12 ، L10 ، L6 ، B7 ، O9 ، M7 ، G17 ، E6 که دارای صفاتی از قبیل درصد مغز بالا، رنگ روشن مغز، سختی پوست ضعیف تا کاغذی و شکاف پوست متوسط بودند بود. در گروه بعد ژنوتیپ M9 با خصوصیات 80 درصد باردهی جانبی، شکاف پوست کاملاً بسته، پوست کاغذی، وزن میوه و مغز بالا و با بیشترین درصد مغز بین همه ژنوتیپ‌ها قرار گرفت. در گروه بعد ژنوتیپ‌های N16 ، N13 ، E13 ، C10 ، N19 ، N4 ، K17 ، J6 ، I4 ، D4 ، N14 ، D1 ، A17 ، N18 ، N3 ، C5 ، A7 قرار گرفتند که دارای مشخصاتی از قبیل طول میوه متوسط تا زیاد، سختی پوست متوسط، وزن دانه، وزن مغز و درصد مغز متوسط بودند. گروه پنجم شامل 10 ژنوتیپ امیدبخش و کاملاً دیربرگده با درصد باردهی جانبی بیش از 90 درصد از بین 54 ژنوتیپ شامل ژنوتیپ‌های N11 ، K9 ، J7 ، I13 ، N7 ، A3 ، D17 ، F3 ، D13 ، D11 ، F3 ، D13 ، D11 ، D10 ، C12 ، A2 ، A1 بود. Identification and selection of superior genotypes is the first step in walnut breeding programs. For identifying superior genotypes in Lorestan province, Iran, 35000 seedling genotypes were evaluated during 2008-2009. 29 Phenological traits were evaluated using IPGIRI descriptors in 288 selected seedling genotypes. Finally 54 promising genotypes with 10 major phenological traits were evaluated and classified to five groups. Based on the results, The first group included B17 alone as a late leafing genotype. The second group included A11, J14, K20, H19, M13, J1, B14, E14, E6, G17, M7, O9, B7, L6, L10, F12, D6, J15, J16, N5 and N15 genotypes with high kernel percentage, very bright kernel colors, less shell thickness and medium basal fruit pore. M9 with the highest kernel percent among all of the genotypes and 80% of lateral bearing, closed basal fruit pore, less shell thickness and high fruit and kernel weight was classified in another groupe. A7, C5, N3, N18, A17, D1, N14, D4, I4, J6, K17, N4, N19, C10, E13, N13 and N16 genotypes with medium to high fruit diameter, less shell thickness, medium fruit and kernel weight and kernel percentage were classified in the next group. The fifth group included 10 promising genotypes consisting A1, A2, C12, D10, D11, D13, F3, D17, A3, N7, I13, J7, K9 and N11 with quite late leafing and lateral fruit bearing of more than 90% . تنوع ژنتیکی, باردهی جانبی, ژنوتیپ برتر گردو و دیربرگدهی genetic diversity, lateral bearing, superior genotypes, late leafing 25 36 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-233&slc_lang=fa&sid=1 A. Mohammadi علی محمدی Alimohamadi6361@yahoo.com Yes Department of Horticulture, Free University of Tehran, Science and Research Branch, Iran. دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات، تهران K. Vahdati کورش وحدتی No Department of Horticultural Sciences, College of Abouraihan Compus, University of Tehran, Iran. پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران V. Abdousi وحید عبدوسی No Department of Horticulture, Free University of Tehran, Science and Research Branch, Iran. دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات، تهران F. najafAbadi فاضل نجف آبادی No Department of Agronomy and Plant Breeding, Aburaihan Canpus, University of Tehran, Iran. پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران. تهران M. J. Mahmoudi محمد جواد محمودی No Department of Horticultural Sciences, College of Abouraihan Compus, University of Tehran, Iran. پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران