fa اثر تنش شوری بر سرعت رشد گیاهچه و تجمع یون‌های سدیم، پتاسیم و کلسیم در ارقام گندم (Triticum aestivum L.) عمومى General پژوهشي Research تأثیر تنش شوری بر سرعت رشد گیاهچه و تجمع یون‌های سدیم، پتاسیم و کلسیم طی دو هفته در هفده رقم گندم نان در آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال 1386 در دو سطح شوری صفر و 8 دسی‌زیمنس بر متر با 4 تکرار در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی تحت شرایط هیدروپونیک مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌های برگ از بوته‌های رشد یافته تحت شرایط مشابه اخذ و محتوی آب نسبی، مقادیر کلسیم، پتاسیم و سدیم در آنها اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد ارقام شیراز و گاسکوژن به‌ترتیب بیشترین و کمترین سرعت رشد ریشه را در شرایط نرمال و ارقام آذر و کویر به‌ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر را در شرایط تنش نشان دادند. ارقام شیراز و آذر بیشترین و ارقام کویر و هیرمند کمترین سرعت رشد برگ را در شرایط نرمال داشتند درحالی‌که در شرایط تنش مهدوی بیشترین و سایسون کمترین سرعت رشد را داشتند. هم‌چنین نتایج نشان داد که شوری موجب 34% افزایش در سدیم، 25% کلسیم و 48% نسبت سدیم به پتاسیم و هم‌چنین کاهش 3/29% در محتوای آب نسبی گردید. همبستگی معنی‌داری بین سرعت رشد ریشه و تجمع یون‌ها دیده نشد اما ارقامی که در شرایط نرمال سرعت رشد بالاتری داشتند تحت تنش نیز سرعت بیشتری داشتند و درصورتی‌که بتوانند سرعت بالای رشد خود در شرایط تنش را در شرایط مزرعه نیز حفظ کنند، می‌توان انتظار داشت که بتوانند از اثرات زیان‌آور شوری در لایه فوقانی خاک اجتناب نموده و با تولید گیاهچه‌های قوی‌تر عملکرد بیشتری داشته باشند. این موضوع نیازمند بررسی بیشتر در آینده می‌باشد. Effects of salt stress on growth rate and ion content of 17 bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars grown in a hydroculture media under normal (0 ds/m) and salt stress (8 ds/m) conditions were examined during a period of 14 days in an experiment conducted at the greenhouse of Shahid Bahonar University of Kerman. Cultivars of Shiraz and Gascogen showed the highest and lowest root growth rates under normal while Azar2 and Kavir showed the highest and lowest values under salt stress condition. Cultivars Shiraz and Azar2 showed the highest and Kavir and Hirmand the lowest leaf growth rates under normal condition while under salt stress condition Mahdavi and Saison showed the highest and lowest values, respectively. Generally, growth rates were reduced under salt stress compared to the control condition. In another experiment, leaf samples were taken from 10 selected cultivars grown under the same stress condition and in all RWC and Na, K and Ca content were measured. Seedlings under salt stress condition had 34% more Na, 25% more Ca and 48% more K/Na ratio while they had 29% less RWC compared to the control condition. There were no significant correlations between growth rates and ion content. Meanwhile, cultivars with higher growth rates under control condition showed higher growth rates under stress condition. It was suggested that cultivars with higher growth rates under salt stress condition may be able to escape from the detrimental effects of saline top soils and produce more vigorous seedlings which may help them to have better yield performance under salt stress condition. This needs to be investigated in the future studies. خاک‌های شور, تنش شوری, غلات Salty soils, Salt stress, Cereal crops 115 128 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-241&slc_lang=fa&sid=1 A. Maghsoudi Moud علی‌اکبر مقصودی‌ مود Mahboobeh_heravi@yahoo.com No , Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran. دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان M. Heravi محبوبه هروی Yes , Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Shahid Bahonar University, Kerman, Iran. دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید باهنر کرمان