fa مطالعه گل‌دهی و باروری دانه گرده در هم‌گروه‌های سیر ایرانی عمومى General پژوهشي Research سیر (Allium sativum L.) به‌دلیل عقیم بودن، توانایی تولید بذر را ندارد. جهت مطالعه گل‌دهی و تعیین باروری دانه گرده، تعداد 68 هم‌گروه سیر از نقاط مختلف ایران جمع‌آوری و در سال‌های زراعی 90-1389 و 91-1390 در مزرعه تحقیقاتی گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه همدان مورد بررسی قرار گرفتند. برای تشخیص باروری گرده در هم‌گروه‏های سیر ایرانی از نشانگر اختصاصی RAPD، آزمون‌ جوانه‌زنی دانه گرده، تشخیص زنده بودن گرده توسط استوکارمین و کاشت میوه و کیسه جنینی در محیط‌های کاشت مصنوعی استفاده گردید. نتایج نشان داد تعداد 37 هم‌گروه‌ سیر ایرانی توانایی ایجاد ساقه گل‌دهنده و تولید گل‌آذین را داشتند. رنگ پذیری دانه‌های گرده با استفاده از استوکارمین در محدوده‌ای بین حداقل 5/0 تا حداکثر 20 درصد قرار گرفت که نشانگر عدم زنده بودن دانه‌های گرده می‌باشد. عدم تشکیل دو نشانگر ویژه OPJ121300 و OPJ121700 در همه هم‌گروه‌ها و عدم رشد دانه گرده در محیط کشت، عقیمی دانه گرده را در هم‌گروه‌های سیر ایرانی به‌کار رفته در این آزمایش ثابت نمود. زنده ماندن میوه و کیسه جنینی به‌مدت بیش از دو ماه در محیط کشت، می‌تواند نشان‌دهنده سلامت و توانایی آنها برای انجام لقاح با دانه گرده زایا باشد. Garlic (Allium sativum L.) cannot produce seed because it is a sterile plant. For studying bolting and determination of pollen fertility, 68 Iranian garlic clones were gathered from different parts of Iran and evaluated in Research Field of Horticultural Department, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University in 2010-2011 and 2011-2012. For determining the pollen fertility, some tests including specific RAPD marker, pollen germination, pollen viability detection using acetocarmine and in vitro culture of ovules and fruits were used. Results showed that 37 of Iranian garlic clones could produce scape and inflorescence. The percentage range of pollen stained with acetocarmine was from 0.5 up to 20 percent showing infertility of pollens. Lack of two markers (OPJ121300 and OPJ121700) and pollen tube growth proved the infertility of garlic clones pollen. Fruits and embryo sac were alive for more than two months, showing their potential for producing seeds following pollination with fertile pollens. استوکارمین, عقیمی, گرده های نابارور, نشانگر, RPAD Acetocarmine, Sterility, Pollen infertile, Marker, RPAD 143 153 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-243&slc_lang=fa&sid=1 A. R. Abbasifar احمدرضا عباسی‌فر No Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا F. Dashti فرشاد دشتی dashti1350@yahoo.com Yes Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا A. Chehregani عبدالکریم چهرگانی No Department of Biology, Faculty of Science, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. دانشکده علوم، دانشگاه بوعلی سینا