fa اثر پایه‌های مختلف بر رشد رویشی و شاخص‌های فتوسنتزی دو رقم گلابی شاه میوه و نطنز عمومى General پژوهشي Research در این پژوهش به‌منظور بررسی و انتخاب مناسب ترین پایه برای درختان گلابی ارقام شاه میوه و نطنز، شش پایه مختلف شامل چهار پایه هم‌گروهی (QA) Quince A، (QB) Quince B، (QC) Quince C، PQBA29 و دو پایه بذری گنجونی و گلابی مورد ارزیابی قرار گرفت. به این منظور شاخص های رویشی شامل طول شاخه سال جاری، ارتفاع درخت، قطر تنه (در 10 سانتی متر بالای محل پیوند، محل پیوند و 10 سانتی متری زیر محل پیوند)، کلروفیل نسبی برگ، میزان فتوسنتز و هدایت روزنه ای در واحد سطح برگ و غلظت دی اکسیدکربن داخلی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد، در رقم شاه میوه، قطر تنه در 10 سانتی متری بالای پیوند و در محل پیوند به‌طور معنی داری بیشتر از رقم نطنز بود. در بین پایه های مورد بررسی نیز بیشترین قطر تنه در هر سه موقعیت مربوط به پایه گنجونی بود. بیشترین طول شاخه سال جاری مربوط به پایه PQBA29 بود که در مقایسه با کمترین طول شاخه که مربوط به پایه گلابی بود افزایش بیش از دو برابر را نشان داد. بیشترین و کمترین ارتفاع درخت نیز به‌ترتیب در پایه های گنجونی و QA مشاهده شد. اثر پایه روی فتوسنتز و هدایت روزنه ای معنی دار نبود ولی نتایج نشان داد میزان فتوسنتز و هدایت روزنه ای در رقم شاه میوه به‌طور معنی داری بیشتر از رقم نطنز و میزان کلروفیل نسبی در پایه گنجونی به‌طور معنی داری بیشتر از پایه QB بود. در مجموع نتایج این پژوهش نشان داد، پایه QC، رشد رویشی کمتری نسبت به دیگر پایه‌ها داشته و جهت احداث باغ متراکم مناسب می باشد. The present investigation was carried out to evaluate the influence of four clonal rootstocks (Quince A, Quince B, Quince C, PQBA29), and two seedling rootstocks (Gownjony and pear) on growth and performance of two pear scion cultivars namely Shahmiveh and Natanz. In the course of the experiment, vegetative growth indices including, current’s season shoot length, height of scion cultivars, trunk diameters (20 cm above the graft ::::::union::::::, at graft ::::::union::::::, and 10 cm below the graft ::::::union::::::), leaf relative chlorophyll content, leaf stomatal conductance (gs), and internal carbon dioxide concentration (Ci) were measured. The results indicated that, in Shahmiveh scion cultivar, the trunk diameter at 20 cm above the graft ::::::union:::::: and at the graft ::::::union:::::: was significantly higher than the Natanz pear cultivar. Among the clonal and seedling rootstocks, the greatest trunk diameter was observed in Gownjony rootstock. The maximum current’s season growth was related to PQBA29 rootstock, which was two times greater than pear seedling rootstock. The greatest and smallest height of trees were obtained in Gownjony and Quince A, respectively. Among the rootstocks, no significant differences was observed in terms of net photosynthesis and leaf stomatal conductance, but the results showed that, the net photosynthetic rate and leaf stomatal conductance in Shahmiveh scion cultivar was significantly higher than the Natanz pear cultivar. The leaf relative chlorophyll content in Gownjony rootstock was significantly greater than the Quince B rootstock. Therefore, based on the above results, Quince C seems to have a slower vegetative growth than the other rootstocks and is potentially more suitable for dense orchards. پایه های هم‌گروهی, طول شاخه, کلروفیل, گلابی, هدایت روزنه ای Clonal rootstocks, shoot length, chlorophyll, Pyrus communis and stomatal conductance 53 63 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-252&slc_lang=fa&sid=1 F. Iravani فاطمه ایروانی No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran دانشگاه صنعتی اصفهان B. Baninasab بهرام بانی نسب bbanin@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran دانشگاه صنعتی اصفهان C. Ghobadi سیروس قبادی No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran دانشگاه صنعتی اصفهان N. Etemadi نعمت اله اعتمادی No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran دانشگاه صنعتی اصفهان A. A. Ghasemi ایوبعلی قاسمی No Agriculture and Natural Resources Research Center of Isfahan, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان M. Shams محبوبه شمس No Department of Horticulture, College of Agriculture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان