fa اثر مصـرف مقادیر مختلف نیتـروژن بر فتوسنتز جـاری و انتقال مجدد ماده خشک دو رقم کلزا (Brassica napus L.) عمومى General پژوهشي Research <p><strong>به‌منظور بررسی اثر مقادیر متفاوت کود نیتروژن بر انتقال مجدد ماده خشک دو رقم کلزا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال&shy;های 91 - 1389 در رشت اجرا گردید. در این آزمایش دو رقم کلزا (ساریگل و هایولا 308) و کود نیتروژن خالص (از منبع اوره) شامل صفر، 50، 100، 150 و 200 کیلوگرم در هکتار به‌صورت</strong><strong><span dir="ltr"> <img alt="AWT IMAGE" src="file:///C:DOCUME~1saLOCALS~1Tempmsohtmlclip11clip_image001.wmz" ></span></strong><strong>&nbsp;در زمان کاشت،</strong><strong><span dir="ltr"> <img alt="AWT IMAGE" src="file:///C:DOCUME~1saLOCALS~1Tempmsohtmlclip11clip_image001.wmz" ></span></strong><strong>&nbsp;در زمان ساقه‌ رفتن و</strong><strong><span dir="ltr"> <img alt="AWT IMAGE" src="file:///C:DOCUME~1saLOCALS~1Tempmsohtmlclip11clip_image001.wmz" ></span></strong><strong>&nbsp;قبل از گل‌دهی منظور شدند.</strong><strong> نتایج نشان داد که سال دوم آزمایش بیشترین میزان انتقال مجدد ماده خشک (400 گرم در مترمربع)، میزان فتوسنتز جاری (1750 گرم در مترمربع) و عملکرد دانه و روغن (به‌ترتیب 8/2149 و 2/927 کیلوگرم در هکتار) را دارا بود. بین مقادیر نیتروژن، مقدار 200 و 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بالاترین میزان فتوسنتز جاری، انتقال مجدد ماده خشک، عملکرد دانه و روغن را داشت. مقایسه میانگین اثر متقابل نشان داد که رقم هایولا 308 با مصرف 150 و 200 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد روغن (به‌ترتیب 1518 و 1333 کیلوگرم در هکتار) و انتقال مجدد ماده خشک (به‌ترتیب 5/531 و 4/492 گرم در مترمربع) را داشت. براساس نتایج این آزمایش به‌نظر می‌رسد که رقم هایولا 308 با مصرف 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار به‌دلیل توسعه سطوح فتوسنتزی می&shy;تواند باعث افزایش میزان فتوسنتز جاری، انتقال مجدد ماده خشک و عملکرد روغن کلزا گردد.</strong></p> <p>To study the effect of different amounts of nitrogen fertilizer on dry matter remobilization in two cultivars of rapeseed a factorial experiment was conducted in complete randomized block design with three replications in the 2010-2012 years in Rasht, Iran. The experimental factors were two cultivars of rapeseed (Sarigol and Hayola308) and nitrogen fertilizer rate (from urea source) at five levels of 0, 50, 100, 150 and 200 kg ha^-1 of N as 1/3 at planting 1/3 at stem elongation 1/3 before flowering. The results indicated that in the second year a higher dry matter remobilization (400 g m^-2), current photosynthesis (1750 g m^-2) and grain and oil yield (2149.8 and 927.2 kg ha^-1 respectively) was achieved. Between nitrogen rates, application of 200 kg N ha^-1 led to the highest current photosynthesis, dry matter remobilization, grain and oil yield. Hayola308 cultivar with 150 and 200 kg ha^-1 of N indicated the highest oil yield (1518 and 1333 kg ha^-1, respectively) and dry matter remobilization (531.5 and 492.4 g m^-2 respectively). According to the results of the present experiment, it seems that cultivar Hayola308 with application of 150 kg N ha^-1 can increase the current rate of photosynthesis, dry matter remobilization and oil yield of rapeseed, due to increase in the photosynthetic surfaces.</p> سهم انتقال مجدد, کارایی فتوسنتز جاری, نیتروژن Dry matter remobilization, Current photosynthesis efficiency, Nitrogen 97 109 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-288&slc_lang=fa&sid=1 P. Tousi پری طوسی p_tousi@hotmail.com 100319475328460022968 100319475328460022968 Yes Urmia University, Urmia, Iran. دانشگاه ارومیه A. Atabaki آیسان اتابکی 100319475328460022969 100319475328460022969 No دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی A. R. Pirzad علیرضا پیرزاد 100319475328460022970 100319475328460022970 No Urmia University, Urmia, Iran. دانشگاه ارومیه