fa استفاده برون‌زا از 5 - آمینولوولینیک اسید (ALA) برای کاهش تنش شـوری در گیاه گوجه‌فرنگی (Lycopersicun esculentum Mill.) عمومى General پژوهشي Research <p><strong><span dir="rtl">در این مطالعه تأثیر 5 - آمینولوولینیک اسید به‌عنوان پیش‌ساز ترکیباتی نظیر کلروفیل بر کاهش تنش شوری در گیاه گوجه‌فرنگی بررسی گردید. در این پژوهش فاکتور اول تنش شوری در سه سطح (0، 50 و 75 میلی‌مولار کلرید سدیم) و فاکتور دوم تیمار 5 - آمینولوولینیک اسید در سه سطح (0، 1 و 2 میلی‌مولار) بود. تنش شوری در هر دو سطح (50 و 75 میلی‌مولار) موجب کاهش وزن تر اندام هوایی (به‌ترتیب 11 و 13 درصد)، وزن خشک اندام هوایی (15 و 20 درصد)، طول ساقه (13 و 25 درصد) و سطح برگ سوم (20 و 5/27 درصد) و کاهش مقدار کلروفیل (5/22 و 49 درصد)، پروتئین (5/12 و 5/33 درصد) و یون پتاسیم (5/22 و 5/55 درصد) و موجب افزایش مقدار مالون دآلدئید (به‌ترتیب 84 و 117 درصد) و پراکسید هیدروژن (60 و 100 درصد)، پرولین (61 و 110 درصد)، قندهای محلول (8 و 18 درصد)، آسکوربات (25 و 50 درصد)، گلوتاتیون (29 و 43 درصد) و مقدار یون سدیم (500 و 700 درصد) در برگ گیاه شد. کاربرد 5 - آمینولوولینیک اسید در هر دو سطح باعث افزایش سطح برگ سوم، افزایش مقدار کلروفیل، پروتئین، پرولین، قندهای محلول، آسکوربات، گلوتاتیون و کاهش مقدار پراکسیداسیون لیپیدها، پراکسید هیدروژن و مقدار سدیم گردید اما بر مقدار پتاسیم تأثیری نداشت. در مجموع نتایج این مطالعه نشان داد که کاربرد 5 - آمینولوولینیک اسید در غلظت‌های 1 و 2 میلی‌مولار با افزایش اسمولیت‌ها و آنتی‌اکسیدان‌های غیر آنزیمی و مقدار کلروفیل موجب افزایش مقاومت گیاهان در شرایط تنش شوری و بهبود رشد گیاهان در شرایط غیرتنش می‌گردد</span><span dir="rtl">.</span></strong></p> <p>In this research, the effects of 5-aminolevulinic acid, as a key precursor in the biosynthesis of porphyrin compounds such as chlorophyll, in mitigating salt stress were studied in Lycopersicum esculentum mill. Salinity at three levels (0, 50 and 75 mM NaCl) and ALA treatment at three levels (0, 1 and 2 mM) were applied on plants of this species. Both levels of salt (50 and 75 mM) reduced shoot fresh weight (11, 13%), shoot dry weight (15, 20%), shoot length (13, 25%), leaf area (20, 27.5%), chlorophyll (22.5, 49%), protein (12.5, 33.5%) and K⁺ content (22.5, 55.5%), and increased lipid peroxidation (84, 117%), H₂O₂ level (60, 100%), proline (61, 110%) and soluble sugars content (8. 18%), and ascorbate (25, 50%) and glutathione pool (29, 43%) and Na⁺ content (500, 700%) respectively. 5-aminolevulinic acid application in both levels, increased the leaf area, the amount of chlorophyll, protein, proline and soluble sugars, and ascorbate and glutathione pool by reducing the amount of lipid peroxidation, H₂O₂ level and Na⁺ content. The K⁺content was not affected by ALA application. These results suggested that application of 5-aminolevulinic acid (1 and 2 mM) improved plant growth under normal condition and increased tolerance of tomato plants to salinity stress via increasing the amount of osmolytes, non-enzymatic antioxidants and chlorophyll cencentration.</p> آنتی‌اکسیدان‌های غیر آنزیمی, اسمولیت‌ها, تنش اسمزی, ترکیبات تتراپیرولی Non-Enzymatic Antioxidants, Osmolytes, Oxidative stress, Tetrapyrrole compounds 135 148 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-291&slc_lang=fa&sid=1 F. Daneshmand فاطمه دانشمند f.daneshmand@yahoo.com Yes Payame Noor University, Tehran, Iran. دانشگاه پیام نور، تهران H. Oloumi حکیمه علومی No Graduate University of Advanced Technology, Kerman, Iran. دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان