fa بررسی تأثیر کم‌آبیاری بر صفات مورفولوژیک و تولید ارقام مختلف یونجه در شرایط آب‌ و ‌هوایی خوزستان - اهواز عمومى General پژوهشي Research <p><strong><span dir="rtl">به‌منظور مطالعه تأثیر کم‌آبیاری بر صفات مورفولوژیک ارقام یونجه دائمی </span><em>(Medicago sativa)</em><span dir="rtl">، آزمایشی به‌صورت کرت‌های یک­بار خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 91 - 90 در اراضی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان اجرا شد.</span><span dir="rtl"> تیمار‌آبیاری در چهار سطح به‌عنوان فاکتور اصلی و براساس رطوبت قابل </span><span dir="rtl">استفاد</span><span dir="rtl">ه</span><span dir="rtl"> خاک </span><span dir="rtl">در منطقه ریشه (آبیاری پس از تخلیه 50%، 65% و80 % کل آب در دسترس گیاه در منطقه ریشه و آبیاری سنتی به‌عنوان شاهد) و ارقام یونجه به‌عنوان فاکتور فرعی نیز در چهار سطح (</span><span dir="rtl">بغدادی، مساسرسا، یزدی و همدانی)</span><span dir="rtl"> در نظر گرفته شد.</span><span dir="rtl"> نتایج به‌دست آمده از میانگین 5 برداشت متوالی نشان داد </span><span dir="rtl">در کلیه ارقام مورد بررسی بالاترین میزان عملکرد علوفه خشک در تیمار شاهد تولید شد که با تأخیر در آبیاری روند کاهشی داشت. رقم بغدادی در کلیه تیمارهای آبیاری دارای بالاترین عملکرد علوفه خشک بود. با تأخیر در آبیاری تا تیمار 50% تخلیه رطوبتی خاک، نسبت برگ به ساقه در حدود 22% (‌میانگین کل ارقام) افزایش یافت. ارتفاع ساقه، شاخص سطح برگ و وزن تک ساقه نیز با تأخیر در آبیاری روند کاهشی داشتند. نسبت سطح برگ به وزن برگ </span>(SLA)<span dir="rtl"> با تأخیر در آبیاری کاهش یافت اما شدت این کاهش در رقم بغدادی بیشتر از سایر ارقام بود. کم‌آبیاری اثرات متفاوتی بر تعداد ساقه در واحد سطح، در ارقام مختلف داشت، به‌طوری‌که در رقم بغدادی با اعمال تیمارهای کم‌آبیاری نسبت به آبیاری مرسوم، افزایش یافت. در رقم مساسرسا نیز این وضعیت تا تیمار آبیاری پس از 65% تخلیه مشاهده شد، درحالی‌که در دو رقم دیگر روند کاهشی داشت. به‌طورکلی ارقام بغدادی و مساسرسا با کمترین تأثیرپذیری از کم‌آبیاری در صفات مورد بررسی، به‌عنوان ارقام با تحمل بالا در منطقه مشخص شدند.</span></strong></p> <p>In order to investigate the effect of water deficit on yield and morphological characteristics of four alfalfa cultivars an experiment was conducted as a split plot in randomized complete block design with 3 replications in Agriculture Research Center of Khuzestan, Ahwaz, Iran, during 201l-2012. Main plots included irrigation regimes (normal irrigation, irrigation at 50% available water content (AWC) depletion, 65% AWC depletion and 80% AWC depletion) and subplots were 4 cultivars of alfalfa (Baghdadi, Mesasirsa, Yazdi and Hamedani). The result of 5 cuttings showed that maximum hay forage yield was achieved under normal irrigation in all cultivars. The Baghdadi cultivar produced the highest hay yield at all irrigation treatments, though the hay yield decreased with delay in irrigation. The leaf/stem ratio increased by 22 percent when the cultivars where subjected to 50% AWC depletion. Stem height, LAI and the weight of single stem were decreased by delay in irrigation. Specific leaf area (SLA) decreased in all cultivars due to water deficit, though the extent of the decrease was greater for Baghdadi cultivar. The water deficit affected stem number in a cultivar-specific manner as it increased in Baghdadi and Mesasirsa cultivars and decreased in other cultivars. The Baghdadi and Mesasirsa appeared to be the most tolerant cultivars in Khuzestan conditions.</p> تخلیه رطوبتی خاک, ارتفاع ساقه, شاخص سطح برگ, تعداد برگ, نسبت برگ به ساقه, تعداد ساقه AWC reduction, Plant height, Number of leaves, LAI, SLA, Number of stems 171 180 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-309&slc_lang=fa&sid=1 K. Behnamfar کورش بهنام‌فر ko_behnamfar@yahoo.com Yes Department of Agronomy and Plant Breeding, Agricultral Faculty, Ramin University and Researcher Staff of Khuzestan Research Center of Agriculture and Natural Resources, Khuzestan, Iran. دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان و محقق مرکز S. A. Siadat سید عطااله سـیادت No Agricultral Faculty, Ramin University, Khuzestan, Iran. دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان A. M. Bakhshandeh عبدالمهدی بخـشنده No Agricultral Faculty, Ramin University, Khuzestan, Iran. دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان KH. Alami-Saied خلیل عالمی‌سعید No Agricultral Faculty, Ramin University, Khuzestan, Iran. دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان S. M. Kashefipour سید محمود کاشفی‌پور No Shahid Chamran University of Ahwaz, Iran. دانشگاه شهید چمران اهواز A. A. Jafari علی ‌اشرف جعفری No Institute of Forests and Rangelands, Tehran, Iran. مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران