fa مطالعه باززایی مستقیم و غیر مستقیم در گونه‌های Digitalis lanata و D. purpurea در شرایط درون شیشه عمومى General پژوهشي Research <p><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گل انگشتانه (</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Digitalis </span></span></em></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">sp.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) به‌عنوان یک گیاه زینتی و دارویی در درمان نارسایی‌های احتقانی قلب استفاده می‌شود. استفاده از کشت بافت و سلول گیاهی، در ریزازدیادی و تولید پایدار ترکیبات دارویی در مقیاس وسیع بسیار مؤثر است. در این پژوهش روش‌های باززایی مستقیم و غیر مستقیم در دو گونه </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D. purpurea</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D. lanata</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> تحت تیمارهای مختلف اکسین و سیتوکنین مورد بررسی قرار گرفت. در روش غیر مستقیم جوانه‌زنی فقط در گونه </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D. lanata</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و در پاسخ به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">سه میلی‌گرم در لیتر</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> BAP </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رخ داد و هیچ‌گونه باززایی در کالوس‌های گونه</span></span></strong><br> <strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D. purpurea</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> صورت نگرفت. استفاده از 13 ترکیب هورمونی مختلف جهت باززایی مستقیم ریزنمونه گره نشان داد که در هر دو گونه، بهترین باززایی در محیط‌های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MS</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> حاوی هورمون </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> حاصل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">می‌شود. تعداد</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شاخه‌های حاصل در روش مستقیم در گونه </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">D. purpurea</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیشتر بود و پاسخگویی آن به محیط‌های مختلف کشت، سریع‌تر صورت می‌گیرد. نتایج نشان داد که میزان فنل تولید شده در هر دو گونه در کشت جوانه و باززایی مستقیم بسیار کمتر از کشت برگ در باززایی غیر مستقیم است. شاخه‌های حاصل در محیط‌های بدون اکسین و حتی حاوی یک میلی‌گرم در لیتر زآتین نیز ریشه‌زایی کردند و سپس به خاک منتقل شدند. با توجه به میزان تولید فنل بسیار اندک و نیز ایجاد تعداد شاخساره‌های بسیار بیشتر در کشت‌های جوانه هر دو گونه، این روش ترجیح داده می‌شود</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p>Foxglove (<em>Digitalis</em> sp.), as an ornamental and medicinal plant, is used for treatment of heart congestive disorders. Use of plant cell and tissue culture can be effective in large scale micropropagation and stable production of medicinal compounds. In this study direct and indirect regeneration methods in two species of this genus (<em>D. purpurea</em> and <em>D. lanata</em>) were investigated in response to different concentrations of auxin and cytokinin. In indirect method (regeneration through callus), regeneration occurred only in <em>D. lanata</em> in response to 3mg L^-1 BAP, and no regeneration observed in callus of <em>D. purpurea. </em>Use of 13 different combinations of plant growth regulators for direct regeneration from node explants showed that the best regeneration in both species occurred in MS medium supplemented by BAP. Number of shoots produced in direct method in <em>D. purpurea</em> was more than that of <em>D. lanata</em>.&nbsp; The response of explants of <em>D. lanata</em> to different treatments was faster. The results showed that phenol production in node culture of both species was much less than leaf culture in indirect regeneration. Rooting was rapidly achieved even in mediums without auxins and 1 mg L^-1Zeatin. Rooted plantlets transported into the soil and acclimated in greenhouse. Taking to the account of low phenol production and high number of shoots in direct regeneration, this method could be suggested for the micropropagation of foxglove.<br> &nbsp;</p> گل انگشتانه, باززایی, کشت بافت, ‌‌تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی Foxglove, Regeneration, Tissue culture, Plant growth regulators 51 62 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2719-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Tagheiei محمود تقیئی No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان M. Talebi مجید طالبی mtalebi@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان B. Sayed Tabatabaei بدرالدین ابراهیم سید طباطبایی No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان