fa تعیین رقم و تاریخ کشت ایده‌ال گندم دیم (Triticom aestivum L.) منطقه گنبد کاووس با استفاده از تکنیک GGE بای‌پلات عمومى General پژوهشي Research <p><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت‌های مختلف روی پنج رقم گندم دیم (خزر١، فلات، زاگرس، کوهدشت و کریم) آزمایشی در سال زراعی٩3-٩2 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس و در قالب طرح کرت‌های خرد شده در پایه بلوک‌های کامل تصادفی انجام شد. در این طرح از ٩ تاریخ کاشت‌ مختلف شامل ١٣ و 28 آبان، ١٢و ٢٧ آذر، ١٢و ٢٨ دی، ١٩ بهمن، ٤ و ١٨ اسفند به‌عنوان فاکتور اصلی و پنج رقم گندم به‌عنوان فاکتور فرعی، در سه تکرار استفاده شد. نتایج به‌دست آمده از بررسی هم‌زمان عملکرد و پایداری ارقام با استفاده از بای‌پلات و مقایسه میانگین بین ارقام و تاریخ کاشت‌های مختلف نشان داد که رقم کوهدشت عملکرد بالا و پایداری متوسط و رقم خزر1 پایداری بالا و عملکرد دانه متوسط داشت. رقم فلات دارای کمترین عملکرد و رقم کریم ناپایدارترین رقم بود. تاریخ کاشت 13 و 28 آبان بالاترین عملکرد و پایداری را داشتند. کوهدشت و خزر1 در تاریخ کاشت 28 آبان نزدیک‌ترین ارقام و تاریخ کاشت به ژنوتیپ و تاریخ کاشت ایده‌ال بودند. رقم فلات در تاریخ کاشت 27 آذر نامناسب‌ترین رقم و تاریخ کاشت نسبت به ژنوتیپ و تاریخ کاشت ایده‌ال شناسایی شدند. با توجه به نتایج تحقیق استفاده از رقم کوهدشت در تاریخ‌های 13 و 28 آبان برای رسیدن به بالاترین و پایدارترین عملکرد در منطقه گنبد کاووس در صورت تأیید در آزمایشات تکمیلی توصیه می‌شود.</span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: 150%; -ms-text-autospace:;"></p><p></p>In order to study the effect of planting date on five cultivars of wheat (Khazar1, Falat, Zagros, Kohdasht, Karim) an experiment was conducted as a split-plot randomized complete block in Research Farm of Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, in northern Iran at 2013-2014. Main plots contained nine planting dates (November 4^th, November 19^th, December 3^rd, December 18^th, January 2^nd, January 18^th, February 8^th, February 23^rd and March 9^th) and sub plots were the cultivars. According to the Biplot, cultivar Kohdasht had the highest seed yield and medium stability and Khazar1 had the highest stability and medium grain yield. Falat produced the lowest seed yield and Karim produced the most. Planting dates of November 4^th and 19^th had the highest seed yield and stability, respectively. Kuhdasht and Khazar were the nearest to an ideal genotype and planting date of November 19^th was nearest to an ideal planting date. The cultivar Falat and planting date of December 18^thwere identified as the unsuitable cultivar and planting date. All results taken together, lead us to the conclusion that seeding cultivar Kohdasht at either November 4^th or 19^th may lead to the highest and most stable seed yield, though further studies in upcoming years are recommended.<br> &nbsp; پایداری, رقم کوهدشت, ژنوتیپ ایده‌ال, عملکرد و اجزای عملکرد Ideal genotype, Khohdasht cultuvar, Stability, Yeild, Yield component 15 31 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2328-9&slc_lang=fa&sid=1 G. M. Bahalkeh گلدی محمد بهلکه No Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran. دانشگاه گنبد کاووس A. Biabani عباس بیابانی No Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran. دانشگاه گنبد کاووس H. Sabouri حسین صبوری hos.sabouri@gmail.com Yes Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran. دانشگاه گنبد کاووس H. A. Fallahi حسینعلی فلاحی No Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Sari, Iran. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران