fa واکنش ارقام گندم نان به برگ پاشی سیلیس در شرایط تنش خشکی بعد از گل دهی عمومى General پژوهشي Research <p><strong>در پژوهش مزرعه&shy;ای که در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، در سال زراعی 1392</strong> <strong>-</strong> <strong>1391 اجرا شد&rlm;، تأثیر کاربرد برگی سیلیکات سدیم (6 میلی&shy;مولار)، بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم (شیراز، مرودشت، سیروان و چمران) و نیز افت دمای سایه&shy;انداز گیاهی در شرایط رطوبتی متفاوت (در حد ظرفیت زراعی مزرعه، 60% و 40% ظرفیت زراعی) پس از گل&shy;دهی، به‌صورت کرت&shy;های دو بار خرد شده در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. </strong><strong>نتایج حاکی از آن بود که </strong><strong>هر دو سطح تنش رطوبتی و به‌ویژه تنش 40% ظرفیت زراعی، موجب کاهش معنی&shy;دار تعداد دانه در سنبله، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، شاخص سطح برگ و افت دمای سایه&shy;انداز گیاهی در همه ارقام مورد مطالعه گردید. تأثیر منفی تنش خشکی در ارقام شیراز و مرودشت بیشتر بود. در مقابل، برگ&shy;پاشی بوته&shy;های گندم با سیلیکات سدیم، افزایش عملکرد (11/16%) و اجزای عملکرد و شاخص سطح برگ (15/20%) را به‌همراه داشت و این اثر در شرایط تنش رطوبتی مشهودتر بود. هم‌چنین برگ&shy;پاشی سیلیس موجب کاهش دمای سایه&shy;انداز گیاهی گردید و همبستگی مثبت و معنی&shy;داری بین عملکرد دانه و شاخص افت دمای سایه&shy;انداز گیاهی به‌دست آمد. براساس نتایج پژوهش حاضر به‌نظر می&shy;رسد کاربرد سیلیس به‌صورت برگ&shy;پاشی، در شرایط مشابه با این پژوهش بتواند از طریق افزایش شاخص افت دمای سایه‌انداز گیاهی و یا به‌عبارتی کاهش دمای سایه&shy;انداز گیاهی، موجب بهبود عملکرد ارقام گندم در شرایط تنش رطوبتی پس از گل‌دهی گردد. </strong></p> <p>In a field experiment, the effects of foliar application of silicon (sodium silicate 6mM) on yield and yield components of wheat cultivars (Shiraz, Marvdasht, Sirvan and Chamran) and also canopy temperature depression (CTD) under water stress conditions (F.C, 60 and 40% F.C.) were investigated during 2012- 2013 growing season using a split split plot as randomized complete block design with three replications. The results showed that both drought stress levels, especially 40% F.C, significantly reduced number of grains per spike, 1000 grain weight, grain yield, biological yield, harvest index and CTD of the examined wheat cultivars. The negative impact of drought stress was greater in Shiraz and Marvdasht cultivars. In contrast, foliar application of sodium silicate was associated with increased grain yield (16.11%), its components, leaf area index (20.15%) as well as CTD and this positive influence of silicon application was more pronounced under drought stress conditions. Furthermore, foliar application of silicon reduced canopy temperature and there was positive correlation between grain yield and CTD. Overall, it was concluded that foliar application of silicon under similar conditions to this experiment is potent to improve the grain yield of drought stressed wheat plants via an enhanced CTD or a reduced canopy temperature.</p> وزن هزار دانه, شاخص سطح برگ, سیلیکات سدیم 1000 grain weight, Leaf area index, Silicate sodium 1 13 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-343&slc_lang=fa&sid=1 K. Maghsoudi کبری مقصودی No ShirazUniversity, Shiraz, Iran. دانشگاه شیراز Y. Emam یحیی امام yaemam@shirazu.ac.ir Yes Shiraz University, Shiraz, Iran. دانشگاه شیراز