fa تحلیل ارتباط ویژگی های فنولوژیک، مورفولوژیک و عملکرد دانه در ژنوتیپ های چهار گونه جنس براسیکا در شرایط تنش و عدم تنش خشکی عمومى General پژوهشي Research <p dir="rtl"><strong>در این بررسی 36 ژنوتیپ کلزا از هفت گونه مختلف </strong><em><strong><span dir="ltr">Brassica napus</span></strong><strong>، <span dir="ltr">B. rapa</span></strong><strong>، <span dir="ltr">B. oleracea</span></strong><strong>، <span dir="ltr">B. juncea</span></strong></em><strong>، <span dir="ltr"><em>B</em></span><span dir="ltr">. <em>carinata</em></span></strong><strong>، </strong><em><strong><span dir="ltr">B. nigra</span></strong></em><strong> و</strong><br> <strong><span dir="ltr"><em>B. friticulosa</em></span></strong> <strong>در شرایط عدم تنش، تنش متوسط و تنش شدید خشکی </strong><strong>در سال زراعی 91 - 1390 </strong><strong>در دانشگاه صنعتی اصفهان ارزیابی شده و روابط بین صفات مختلف آنها مورد مطالعه قرار گرفت.</strong><strong> نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تنوع بالایی بین ژنوتیپ&shy;ها برای اکثر صفات مورد مطالعه وجود داشت. اثر متقابل رقم و محیط برای اکثر صفات معنی&shy;دار مشاهده شد که حاکی از واکنش متفاوت ژنوتیپ&shy;ها به شرایط رطوبتی بود. نتایج همبستگی برای سه گونه </strong><em><strong><span dir="ltr">Brassica napus</span></strong><strong>، <span dir="ltr">B. rapa</span></strong><strong> و <span dir="ltr">B. oleracea</span></strong><strong> در سه سطح شرایط رطوبتی جداگانه انجام شد. اگرچه نتایج همبستگی&shy; منحصر به گونه نیز مشاهده شد، ولی در مجموع </strong><strong>عملکرد دانه با صفات تعداد غلاف در بوته و وزن هزار دانه در همه گونه&shy;ها و محیط&shy;های رطوبتی همبستگی مثبت و معنی&shy;داری داشت.</strong><strong> نتایج رگرسیون گام‌به‌گام نیز در بین گونه&shy;ها و تحت شرایط رطوبتی مختلف متفاوت بود. تأثیر اجزای عملکرد در تجزیه مسیر برای هرگونه کاملاً متفاوت از گونه دیگری مشاهده شد. به&shy;طوری‌که در شرایط عـدم تنش بیشتـرین اثر مستقیـم بر عملـکرد دانه را صفت طول غلاف برای گونه </strong><strong><span dir="ltr">B. napus</span></strong><strong> و صفـت تعداد غلاف در بوتـه برای گونه‌های </strong><strong><span dir="ltr">&nbsp;B. rapa</span></strong><strong> و <span dir="ltr">B. oleracea</span></strong></em><strong> نشان داد. این نتایج نشان می&shy;دهد که در هر گونه بایستی از استراتژی انتخاب متفاوتی برای بهبود غیرمستقیم عملکرد دانه استفاده کرد.</strong></p> <p>In this study 36 canola genotypes from seven different species including <em>Brassica. napus,</em> <em>B. rapa,</em> <em>B. oleracea, </em><em>B. juncea</em>, <em>B</em>. <em>carinata, </em><em>B. nigra</em> and <em>B. friticulosa</em> were evaluated under non-stressed, moderate and sever drought stress conditions during 2011-2012 in a field experiment. The relationships among different traits were assessed. Results of analysis of variance (ANOVA) indicated high variation among genotypes for most of the studied traits. Cultivar by environment interaction was significant for most of the traits, suggesting differential genotypic responses to moistures conditions. The correlation results for the three B. napus, B. rapa and B. oleracea were divided in three levels of watering regime and the coefficients were found to be species-specific but overall correlation coefficients showed that there was significant and positive correlations between grain yield and number of pods per plant and 1000 grain weight, irrespective of watering regime. Results of stepwise regression were suggestive of species and watering-specificity. Under non-stress conditions the greatest direct effect on grain yield belonged to pod length for <em>B. napus</em> and number of pods per plant for <em>B. rapa</em> and <em>B. oleracea</em>. Results indicated that in order to improve grain yield indirectly, breeding strategies should be specific for each Brassica species.</p> <p></p> تنش رطوبتی, انتخاب غیرمستقیم, کلزا, همبستگی Canola, Correlation, Indirect selection and moisture stress 15 35 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-344&slc_lang=fa&sid=1 F. Rashidi فاطمه رشیدی No Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان M. M. Majidi محمدمهدی مجیدی majidi@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. دانشگاه صنعتی اصفهان