fa بهینه‌سازی محیط کشت پُرآوری سه واریته زردآلو ایرانی به‌وسیله کشت تک‌گره عمومى General پژوهشي Research <p><strong>در این پژوهش، تکثیر درون‌شیشه‌ای سه واریته زردآلو محلی شاهرود به نام‌های قوامی، رجبعلی و خیوه‌ای از طریق باززایی مستقیم مورد بررسی قرار گرفت. در ابتدا برای تعیین مناسب‌ترین تیمار ضدعفونی، قطعات گره از شاخه‌های یک‌ساله در فصل زمستان و رشد فصل جاری در بهار در تیمارهای مختلف کلرید جیوه و اسید سیتریک و الکل و هیپوکلرید سدیم (10، 15 و 20 دقیقه) در محیط </strong><strong><span dir="ltr">WPM</span></strong><strong> کشت شدند. سپس گره‌ها در محیط کشت </strong><strong><span dir="ltr">WPM</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="ltr">MS</span></strong><strong> برای استقرار کشت شدند و پُرآوری گره‌های جوانه‌زده در محیط </strong><strong><span dir="ltr">WPM</span></strong><strong> با سه غلظت 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="ltr">BAP</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="ltr">IBA</span></strong><strong> با غلظت 05/0 میلی‌گرم در لیتر بررسی گردید. برای القای ریشه از محیط نصف غلظت </strong><strong><span dir="ltr">MS</span></strong><strong> با تیمار </strong><strong><span dir="ltr">IBA</span></strong><strong> در سه غلظت 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر استفاده شد. بیشترین تعداد شاخه‌های عاری از آلودگی در تیمار کلرید جیوه 01/0 درصد و اسید سیتریک 07/0 درصد در شاخه‌های رشد فصل جاری به‌دست آمد. نتایج حاصل از مرحله استقرار نشان داد استفاده از دو محیط تفاوت معنی‌داری در رشد رویشی جوانه‌ها ندارند. نتایج نشان داد واریته‌های زردآلو، غلظت‌های مختلف </strong><strong><span dir="ltr">BAP</span></strong><strong> و اثرات متقابل، تأثیر معنی‌داری در تعداد و طول شاخه‌های پُرآوری شده دارند. بیشترین تعداد شاخه پُرآوری شده در واریته‌های رجبعلی و قوامی در غلظت یک میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="ltr">BAP</span></strong><strong> و در واریته خیوه‌ای در غلظت 5/0 میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="ltr">BAP</span></strong><strong> مشاهده شد. بیشترین طول شاخه در غلظت دو میلی‌گرم در لیتر </strong><strong><span dir="ltr">BAP</span></strong><strong> در واریته‌های رجبعلی و خیوه‌ای مشاهده شد.</strong></p> <p>In vitro propagation of three Iranian apricot cultivars, &ldquo;Ghavami&rdquo;, &ldquo;RajabAli&rdquo; and &ldquo;Khiveei&rdquo; was studied by direct micropropagation technique. To optimize sterile manipulation, shoot nods of one year-old dormant vegetative shoots and current growing vegetative shoot were cultured in WPM medium after treatment by HgCl₂, citric acid, ethanol and NaClO (10, 15, 20 min). Establishment of buds was tested in the MS and WPM mediums. Proliferation of sprouting buds was evaluated in WPM medium supplemented with three concentrations of (0.5, 1 and 2 mg/l) BAP and 0.05 mg/l of IBA. A half-Strength MS medium supplemented with three concentrations (0.5, 1 and 2 mg/l) of IBA was used as a rooting medium. The greatest number of contamination-free shoots in HgCl₂ 0.01% and citric acid 0.07% treatments were obtained. No significant difference was found between two different mediums in terms of bud vegetative growth. The shoot number and length were significantly affected by apricot varieties and BAP concentrations. The greatest numbers of proliferated shoot were observed in Rajabali and Ghavami varieties at 1 mg/l of BAP, whereas maximum number of shoot in Khiveei cultivar was observed in 0.5 mg/l of BAP. The maximum shoot length in Rajabali and Ghavami cultivars was obtained in 2 mg/l of BAP.</p> زردآلو, کشت درون‌شیشه‌ای, بنزیل آمینوپورین BAP, پرآوری Apricot, In vitro culture, BAP, Proliferation 111 123 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-350&slc_lang=fa&sid=1 Z. Khazaei Kojori زهرا خزاعی‌کجوری No Shahrood University, Shahrood, Iran. دانشگاه صنعتی شاهرود M. Rezaei مهدی رضایی mhrezaei@shahroodut.ac.ir Yes Shahrood University, Shahrood, Iran. دانشگاه صنعتی شاهرود SH. Gharangik شاهرخ قرنجیک No Shahrood University, Shahrood, Iran. دانشگاه صنعتی شاهرود H. Ghorbani حسن قربانی‌قوژدی No Shahrood University, Shahrood, Iran. دانشگاه صنعتی شاهرود