fa بررسی تحمل سرما در تعدادی از ارقام برنج با استفاده از صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک در مرحله گیاهچه‌ای عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: 80%; -ms-text-justify: kashida; text-kashida: 0%;"><font color="#000000"><b><span .="" 10="" 12="" 3="" 5="" b="" lang="FA" new="" span="" style="line-height: 80%; font-family:;" times="">مقایسه میانگین‌ها نشان داد که میانگین کلیه صفات مورفولوژیکی اندازه‌گیری شده در حالت تنش نسبت به عدم تنش، کاهش یافتند. بررسی ضرایب همبستگی ژنوتیپی و فنوتیپی صفات مورد ارزیابی در شرایط تنش سرما و بدون تنش و مقادیر شدت تنش صفات نشان داد که صفات مرتبط با اندام هوایی مانند وزن تر و خشک و ارتفاع اندام هوایی، صفات مناسبی جهت انتخاب غیر مستقیم ارقام متحمل در شرایط تنش سرما در مرحله گیاهچه‌ای می‌باشند. براساس تفکیک ارقام مورد مطالعه با استفاده از نمودار سه بعدی </span></b><b><span dir="LTR" new="" style="line-height: 80%; font-size: 9pt;" times=""><font face="Times New Roman">STI</font></span></b><b><span b="" dir="LTR" face="Times New Roman" font="" lang="FA" new="" span="" style="line-height: 80%; font-family:;" times=""> <span lang="FA">و </span></span></b><b><span dir="LTR" new="" style="line-height: 80%; font-size: 9pt;" times=""><font face="Times New Roman">Yp</font></span></b><b><span style=&quot;line-height: 80%; font-family:;&quot; new=&quot;&quot; b=&quot;&quot; roman&quot;;&quot;=&quot;&quot; &quot;times=&quot;&quot; roman&quot;;=&quot;&quot; 11pt;=&quot;&quot; lotus&quot;;=&quot;&quot;> <span lang="FA">ارقام غریب و چمپا یاسوج به‌عنوان مناسب‌ترین ارقام برای کشت در شرایط تنش و بدون تنش سرما شناسایی شدند. اکثر ارقام مورد بررسی شامل گرده، لنجان عسکری، کامفیروز، کوهسار، دم‌سیاه ممسنی، 304، موسی طارم و حسن سرایی ارقام حساس به سرما در مرحله گیاهچه‌ای بودند. با توجه به این نتایج تلاقی بین ارقام متحمل (غریب و چمپا یاسوج) و ارقام حساس می&shy;تواند منجر به تفکیک متجاوز و بهبود تحمل به سرما در برنامه&shy;های اصلاحی برنج گردد.</span></b></font></p> <p>Cold stress is one of the most important environmental stresses for rice especially in temperate and high elevation areas. In present study, the effect of different temperatures, as the main plot, including 25 (control), 10 and 5&deg;C on 12 rice cultivars (including Champa Yasouj, Gerde, Lenjan Askari, Kaamfirouz, Kohsar, Shafagh, Domsiya Mamassani, Dular, Gharib, Hasan saraei, Mosa Tarom and 304) as the sub plot, was investigated using a split plot experiment based on a completely randomized design with 3 replications. According to the results of ANOVA, the effects of temperature, cultivar and their interaction were significant for all measured traits, indicating that there was high genetic diversity among the studied cultivars. Means of all studied morphological traits decreased in cold stress condition relative to non-stress condition. Genotypic and phenotypic correlation coefficients showed that shoot (seedling) related traits such as shoot fresh and dry weights and shoot length could be used for indirect selection for chilling tolerance in cold stress conditions at seedling stage. Based on cultivar grouping using the 3-dimensional plot of STI, YS and YP, Gharib and Champa Yasouj cultivars were identified as the most suitable cultivars in both cold stress and non stress conditions. Most of the studied cultivars including Gerde, Lenjan Askari, Kaamfirouz, Kohsar, Domsiya Mamassani, 304, Mosa Tarom and Hasan Saraei were found to be chilling sensitive cultivars at the seedling stage. Therefore, crosses between chilling resistant (Gharib and Champa Yasouj) and chilling sensitive cultivars will be useful for detecting transgressive segregation and improving cold stress tolerance in rice breeding programs.</p> قندهای محلول, نشت الکترولیت و همبستگی ‌ژنتیکی Total soluble sugar, Electrolyte leakage, Genotypic correlation 1 12 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-358&slc_lang=fa&sid=1 T. Hedayatkhah طاهره هدایت‌خواه No University of Yasouj, Yasouj, Iran. دانشگاه یاسوج M. Dehdari مسعود دهداری adehdari@yu.ac.ir Yes University of Yasouj, Yasouj, Iran. دانشگاه یاسوج R. Amiri Fahliani رضا امیری‌فهلیانی No University of Yasouj, Yasouj, Iran. دانشگاه یاسوج