fa تأثیر سالیسیلیک اسید و متیل جاسمونات بر شاخصه‌های رشد و عملکرد سوخ پیاز خوراکی، تحت شرایط تنش خشکی در مزرعه عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:5.7pt;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تنش خشکی مهم‌ترین عاملی است که در بیشتر مراحل رشد گیاهان زراعی در مناطق خشک و نیمه‌خشک باعث محدودیت در رشد و دستیابی به عملکرد بالا می‌شود. در یک آزمایش مزرعه‌ای تأثیر تنظیم کننده‌های رشد سالیسیلیک اسید (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) در سه سطح (0 ، 5/0 و 1 میلی‌مولار) و متیل جاسمونات (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MJ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) در سه سطح (0، 5 و 10 میکرومولار) بر شاخصه‌های رشد و عملکرد سوخ پیاز خوراکی رقم هیبرید پریماورا در منطقه جیرفت در سال زراعی 1394-1393 تحت شرایط تنش خشکی (آبیاری معمول و کاهش 30 درصد آب آبیاری)، بررسی شد. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش ولی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MJ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> باعث افزایش کلیه صفات مورد بررسی (به‌جز میزان نشت یونی) شد. اثر متقابل تنش خشکی و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MJ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و اثر متقابل تنش خشکی و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بر صفات وزن تر اندام هوایی، میزان کلروفیل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">a</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">b</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، کلروفیل کل، میزان کارتنوئید، طول و قطر سوخ، محتوای نسبی آب برگ و ارتفاع بوته معنی‌دار شد. اثر متقابل سه فاکتور تنش خشکی، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MJ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نیز بر صفات تعداد برگ، وزن خشک اندام هوایی بوته، نشت یونی و میزان عملکرد نهایی معنی‌دار شد و بیشترین عملکرد نهایی سوخ، برتری 18 درصدی نسبت به شاهد در شرایط عدم تنش از ترکیب تیماری 5/0 میلی‌مولار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و 10 میکرومولار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MJ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌دست آمد. در شرایط تنش خشکی نیز بیشترین عملکرد نهایی سوخ و افزایش 33 درصدی نسبت به شاهد، از ترکیب تیماری 5/0 میلی‌مولار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SA</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و 10 میکرومولار </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MJ</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌دست آمد.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> Drought stress is the most important factor which negatively effects the plant growth and crop productivity in arid and semi-arid areas. Therefore, in a field experiment, the effect of Salicylic acid (0, 0.5 and 1mM) and Methyl jasmonate (0, 5 and 10&micro;M) was studied on growth parameters and bulb yield of a Primavera cultivar onion under water stress conditions in 2015. The results showed that drought stress significantly reduced and SA and MJ increased all measured traits. Interactive effects of MJ &times; drought stress and SA &times; drought stress was significant on plant fresh weight, chlorophyll a, b and total, and carotenoids concentrations, relative water content, bulb length and diameter and plant height. Interaction of drought stress &times; methyl jasmonate &times; salicylic acid on the leaf number, plant dry weight, ionic leakage and the final bulb yield was significant and the highest bulb yield was obtained in non-stress condition treatment and combined 0.5 mM salicylic acid and 10&micro;M methyl jasmonate. The highest bulb yield in drought stress conditions was obtained when plants were exposed to 1mM salicylic acid and 10&micro;M methyl jasmonate treatment.<br> &nbsp; سالیسیلیک اسید, پیاز, تنش خشکی, عملکرد, متیل جاسمونات Salicylic acid, Onion, Drought stress, Bulb yield, Methyl jasmonate 47 60 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3185-2&slc_lang=fa&sid=1 M. H. shirzadi محمد حسن شیرزادی mohammadhasanshirzadi@gmail.com Yes Islamic Azad University, Jahrom Branch, Jahrom, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران A. bideshki ابومسلم بیدشکی No Islamic Azad University, Tehran, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ، تهران، ایران