fa تغییرات صفات بیوشیمیایی و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های جو و ارتباط آن با تحمل به تنش خشکی عمومى General پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور ارزیابی واکنش ژنوتیپ‌های خارجی و ارقام بومی جو در برابر خشکی و بررسی صفات بیوشیمیایی، هشت ژنوتیپ به‌همراه دو رقم زراعی جو در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو وضعیت آبیاری مطلوب و قطع آبیاری (تنش خشکی) در سال زراعی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">93-1392 در دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز بررسی شدند</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> فاکتور اصلی شامل تیمارهای تنش خشکی و آبیاری کامل و فاکتور فرعی شامل ژنوتیپ‌ها و ارقام جو بود. نتایج نشان داد که خشکی موجب کاهش محتوای کلروفیل </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">a</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، کلروفیل </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">b</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و کارتنوئید در همه ژنوتیپ‌ها شد، به‌طوری‌که به‌ترتیب باعث کاهش 9/18، 2/26 و 6/12 درصدی در این صفات شد. نسبت کلروفیل </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">a<em>/</em>b</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در این پژوهش در شرایط تنش خشکی افزایش یافت. کمترین کاهش در رنگدانه‌ها مربوط به رقم یوسف و ژنوتیپ‌های 79 و 120 بود که متحمل محسوب می‌شوند، همچنین فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و پراکسیداز تحت تنش خشکی به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. نتایج نشان داد که از بین مجموع آنزیم‌های مورد مطالعه، آنزیم کاتالاز فعالیت کمی داشته و لذا نقش کمرنگی در محافظت گیاه از تنش خشکی ایفا می‌کند، درحالی‌</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">که آنزیم پراکسیداز به‌عنوان بهترین معیار بیوشیمیایی تحمل به خشکی شناخته شد</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. بیشترین میزان فعالیت این آنزیم در شرایط تنش خشکی در رقم یوسف (48/74 درصد) و ژنوتیپ120 (61/72 درصد) و کمترین میزان آن نیز در رقم ریحان (78/50 درصد) نسبت به شرایط آبیاری مطلوب به‌دست آمد</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. در مجموع ژنوتیپ‌های 95 و 120 به‌ترتیب با میانگین عملکرد دانه 7/8809 و 8925 کیلوگرم در هکتار به‌عنوان ژنوتیپ‌های برتر در هر دو شرایط مطلوب و تنش خشکی شناخته شدند. بنابراین، </span></span></span></strong><br> <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 8pt; text-align: justify;"></p> In order to evaluate the reaction of foreign genotypes and the indigenous cultivars of barley against drought and study their biochemical traits, eight genotypes with two barley cultivars were surveyed in a randomized complete block design with three replications in two states of sufficient irrigation and non-sufficient irrigation regimes (drought) at the Faculty of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran in the cropping year 2013-2014. The main factor included drought stress and complete irrigation treatments; the sub-factors included genotypes and barley cultivars. The results showed that drought reduced the content of chlorophyll a, chlorophyll b, and carotenoids in all genotypes, causing 18.9, 26.2 and 12.6% reduction in these traits, respectively. The chlorophyll a/b ratio in this study was increased under drought stress conditions. The least reduction in the concentration of pigments was related to Youssef genotype and genotypes 79 and 120, which were considered tolerant. The activity of superoxide dismutase, catalase and peroxidase enzymes was also increased significantly under drought stress. The results also showed that the catalase enzyme had a low activity among the enzymes examined in the study; therefore, it played a role in the plant protection against drought stress, while the peroxidase enzyme was recognized as the best biochemical criterion for drought tolerance. The highest activity of this enzyme in the drought stress conditions was obtained in Yousef (74.44%) and the genotype 120 (72.61%); on the other hand, the lowest activity in the stressed plants was found to be in Basil (50.78%). In general, the genotypes 95 and 120, with the mean grain yield of 8809.7 and 8925 kg ha^-1, were recognized as the best genotypes in both non-stress and drought stress conditions. Therefore, drought could have a different effect on the biochemical traits of barley genotypes, and this difference was probably related to their stress tolerance.<br> <br> <p style="margin: 0cm 0cm 8pt; text-align: justify; line-height: 150%; unicode-bidi: embed; direction: ltr;"></p> خشکی, فعالیت آنتی‌اکسیدانی, محتوای رنگدانه‌ها Drought, Antioxidant activity, Pigment content 23 35 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3228-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Shahrasbi صادق شهراسبی No Shiraz University دانشگاه شیراز R. Ahmadzadeh رسول احمدزاده No Shiraz University دانشگاه شیراز H. Pakniyat حسن پاک نیت pakniyat@shirazu.ac.ir Yes Shiraz University دانشگاه شیراز