fa بررسی اثر دگرآسیبی عصاره آبی و دوره پوسیدگی اندام‌های گوش‌بره(Chrozophora tinctoria L.) بر خصوصیات جوانه‌زنی و رشد گیاه‌چه هندوانه (L. Citrullus lanatus) عمومى General پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور بررسی اثرات دگرآسیبی بخش‌های مختلف گیاه گوش‌بره بر جوانه‌زنی و خصوصیات رشد گیاه‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">چه</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> هندوانه دو سری آزمایش مجزا ب</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ه‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار در سال 1393 در آزمایشگاه تحقیقات علف‌های هرز و گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. در این دو آزمایش عامل اندام‌ گوش‌بره در چهار سطح (ریشه، ساقه، برگ و گیاه کامل</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بدون گل‌آذین) و غلظت‌های عصاره آبی در یازده سطح (صفر، 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9 و 10 درصد) در پتری‌دیش برای آزمایش اول و دوره‌های پوسیدگی در هشت سطح (صفر، 15، 30، 45، 60، 75 و 90 روز پوسیدگی و نیز شاهد) درگلدان برای آزمایش دوم بود. نتایج آزمایش</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">اول</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نشان داد که غلظت عصاره‌ آبی بر تمامی صفات جوانه‌زنی و رشد گیاه‌چه هندوانه به‌جز میانگین زمان جوانه‌زنی، وزن خشک ریشه‌چه و زیست‌توده کل اثر معنی‌داری داشت. نتایج مقایسه میانگین‌ها نشان داد که بیشترین میزان تأثیر عصاره در صفات درصد </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> سرعت جوانه‌زنی، قوه نامیه، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، نسبت طول ریشه‌چه به ساقه‌چه، وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه و وزن کل گیاه‌چه به‌ترتیب 42/67، 62/68، 08/85، 31/64، 27/51، 27/29، 67/71، 88/76 و 83/68 درصد کاهش و در میانگین زمان لازم برای 50 درصد جوانه‌زنی 63/13 درصد افزایش را نشان داد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">بیشترین و کمترین اثرهای بازدارنده به‌ترتیب مربوط به عصاره برگ و ریشه بود. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج آزمایش </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دوره پوسیدگی</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نشان داد که افزایش دوره پوسیدگی تا 60 روز منجر به کاهش وزن خشک تولیدی و در تیمارهای بیشتر از 60 روز، از شدت کاهش وزن خشک کاسته شد. نتایج این دو آزمایش نشان داد که عصاره آبی و بقایای پوسیده برگ بیشترین اثر معنی‌دار را بر صفات اندازه‌گیری شده داشتند. بنابراین به‌منظور کاهش اثرات دگرآسیبی گوش‌بره در مزارع هندوانه، مدیریت </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و کنترل </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آن ضروری است.</span></span></strong><br> <br> <p dir="RTL"></p><p dir="RTL" style="margin-right:.8pt;"></p> To evaluate the allelopathic potential effects of giradol (<em>Chrozophora</em> <em>tinctoria</em> L.) organs on seed germination and seedling growth characteristics of watermelon (<em>Citrullus</em> <em>lanatus</em> L.), two experiments were carried out separately as a factorial in a complete randomized design with 4 replications; this study was carried out at Research Laboratory of Weed and Research Greenhouse of Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Iran, in 2014. The first experiment was performed in Petri dishes; it&nbsp; consisted of the giradol organs extract at 4 levels (root, stem, leaf and total plant without inflorescence) and their aqueous extract concentrations at 11 levels (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 and 10%); the second experiment was performed in the pots consisting of giradol organs at 4 levels (root, stem, leaf and total plant without inflorescence) and decay durations at 8 levels (0, 15, 30, 45, 60, 75 and 90 decay days in control). The concentration of the aqueous extract had a significant effect on all germination traits. The watermelon seedling growth and organ type had a significant effect on all traits except the mean germination time, root dry weight, and total biomass. The maximum effect of the extract on the measured traits was related to the highest concentration. In comparison with the control, germination percentage, germination rate, seed vigor, root length, stem length, root length/stem length ratio, root and shoot dry weight, and the seedling total weight were reduced by 67.42, 68.62, 85.08, 64.31, 51.27, 29.27, 71.67, 76.88 and 68.83 %, respectively. Also, the average time needed for the 50% germination was increased by 13.63%. The most and least inhibitory effects were in the leaf type and root extract, respectively. Decay duration, type of plant organs, and their interactions had a significant effect on the dry weight produced by watermelon. Even though increasing decay duration to 60 days led to decrease in the dry weight but decay durations of greater than 60 days exhibited a smaller decrease in dry weight. Overall, the results of these two experiments showed that the aqueous extract and the residue of decayed leaves had the most significant effect on germination, seedling growth, and dry weight. Therefore, management and control are necessary to reduce the potentially harmful allelopathic impacts of giradol on watermelon plants<strong>.</strong><br> <br> <p style="margin-left:-14.2pt;"></p><p style="margin-left:-7.1pt;"></p> برگ, درصد جوانه‌زنی, دوره پوسیدگی, ریشه, میانگین زمان جوانه‌زنی Decay duration, Germination percentage, Leaf, Means of germination time, Root. 72 86 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3245-1&slc_lang=fa&sid=1 H. hammami حسین حمامی homamihossein@gmail.com & hhammami@birjand.ac.ir Yes university of Birjand دانشگاه بیرجند A. Azadi آرمین آزادی No Islamic Azad University, Mashhad, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران R. Sadrabadi Haghighi, رضا صدرآبادی No Islamic Azad University, Mashhad, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران