fa ارزیابی عملکرد، اجزای عملکرد و شاخص‌های تحمل به تنش در ارقام گندم نان در شرایط قطع آبیاری پس از گل‌دهی عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در اغلب مناطق زراعی ایران به‌دلیل بروز تنش آبی پس از گل‌دهی، عملکرد دانه گندم کاهش می&shy;یابد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پژوهش با هدف بررسی عملکرد و اجزای عملکرد ارقام گندم نان در شرایط آبیاری معمولی و قطع آبیاری بعد از گل‌دهی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک&shy;های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 95 - 1394 در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز انجام شد</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کرت اصلی </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شامل </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رژیم آبیاری (آبیاری نرمال تا انتهای فصل رشد و قطع آبیاری از گل‌دهی تا رسیدن) و کرت فرعی شامل 20 رقم گندم نان</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بود. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که قطع آبیاری پس از گل‌دهی باعث کاهش معنی&shy;دار عملکرد بیولوژیک (4/46%)، عملکرد دانه (59%)، شاخص برداشت (2/23%)، تعداد دانه در سنبله (1/27%) و وزن هزار دانه (8/13%) شد. در شرایط آبیاری نرمال و قطع آبیاری پس از گل‌دهی بیشترین میزان عملکرد دانه با مقادیر 1002 و 7/485 گرم بر مترمربع در رقم دانش مشاهده شد. از بین شاخص&shy;ها، شاخص&shy;های تحمل به تنش (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">STI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، میانگین بهره&shy;وری (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">MP</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و میانگین هندسی بهره&shy;وری (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">GMP</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) همبستگی مثبت و معنی&shy;داری با عملکرد دانه ارقام در شرایط تنش و بدون تنش داشتند، بنابراین، به‌نظر می&shy;رسد این شاخص&shy;ها، برای شناسایی و انتخاب ارقام گندم متحمل به تنش خشکی آخر فصل مناسب باشند. به‌طورکلی نتایج نشان داد که رقم&shy;های دانش، سیروان، بهاران، جونز و سیمونیدا دارای پتانسیل عملکرد بیشتر در هر دو شرایط تنش خشکی آخر فصل و نرمال بودند.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">Wheat grain yield reduction occurs in most wheat growing regions of Iran due to post-anthesis water stress. This research was conducted to evaluate yield and yield components of wheat cultivars in normal irrigation and post anthesis irrigation cut-off conditions as a split-plot arrangement based on a randomized complete block design with three replications during 2015-16 in College of Agriculture, Shiraz University, Shiraz, Iran. The main plots included irrigation regimes (normal irrigation until the end of the growth season and irrigation cut-off from flowering to maturity) and subplots composed of 20 bread wheat cultivars. The results showed that irrigation cut-off caused a significant reduction in biological yield (46.4%), grain yield (59%), harvest index (23.7%), number of grains per spike (27.1%) and 1000 grain weight (13.8%). The highest grain yield in normal irrigation (1002 gm^-2) and post anthesis irrigation cut-off conditions (485.7 gm^-2) was obtained from Danesh cultivar. Among indices, stress tolerance index (STI), mean productivity (MP), and geometric mean productivity (GMP) had positive and significant correlations with grain yield in stress and non-stress conditions. Therefore, it appeared that these indices might be suitable for identification and selection of wheat cultivars that are tolerant to post anthesis irrigation cut-off. In general, the results indicated that Danesh, Sirvan, Baharan, Jones and Symonyda cultivars out&ndash;yielded the remaining ones under both stress and non-stress conditions.<br> &nbsp;</p> رژیم آبیاری, شاخص‌های تحمل به تنش, میانگین بهره‌وری و میانگین هندسی بهره‌وری Irrigation regimes, Stress tolerance, Mean productivity, Geometric mean productivity indices 121 134 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2001-23&slc_lang=fa&sid=1 Ghasem Halim قاسم حلیم yaemam@shirazu.ac.ir No Shiraz University دانشگاه شیراز Yahya Emam یحیی امام yaemam@shirazu.ac.ir Yes Shiraz University دانشگاه شیراز Ehsan Shakeri احسان شاکری yaemam@shirazu.ac.ir No Shiraz University دانشگاه شیراز