fa تأثیر رژیم‌های مختلف آبیاری بر صفات رویشی و زایشی ژنوتیپ‌های برنج هوازی در شمال خوزستان عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این پژوهش با هدف تعیین نقش رژیم‌های مختلف آبیاری بر صفات عملکرد دانه، ماده خشک، تعداد پنچه در واحد سطح، میزان و درجه رسیدگی، شاخص برداشت خوشه، درصد لوله شدن برگ، روز تا 50 &nbsp;درصد گل‌دهی و رسیدگی فیزیولوژیکی ژنوتیپ‌های برنج در استان خوزستان به‌مدت دو سال (1393 و 1394) در مزرعه ایستگاه تحقیقات کشاورزی شاوور به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی طراحی و اجرا </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ش</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">د. چهار رژیم آبیاری (1، 3، 5 و 7 روز یک‌بار دور آبیاری) درکرت‌های اصلی و 12 ژنوتیپ برنج در کرت‌های فرعی در سه تکرار قرار گرفتند. نتایج تجزیه مرکب نشان داد اثرات اصلی رژیم آبیاری، ژنوتیپ و اثرات متقابل این دو عامل در تمامی صفات تأثیر معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد دارا بودند. ژنوتیپ‌ها به‌طور نسبی در رژیم آبیاری دوم با دور آبیاری سه روزه بیشترین عملکرد دانه را دارا بودند که در کل بیشترین مقدار را ژنوتیپ </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">IR 81025-B-327-3</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> با متوسط 10/6555 کیلوگرم در هکتار، در این رژیم آبیاری داشت. همچنین رژیم آبیاری دوم با تناوب آبیاری سه روزه از بیشترین مقدار ماده خشک، تعداد پنجه، درجه رسیدگی و شاخص برداشت خوشه برخوردار بود. با توجه به همبستگی مثبت و معنی‌دار این صفات با عملکرد دانه می‌توان افزایش آنها را یکی از دلایل عمده در افزایش عملکرد دانه دانست. میزان رسیدگی به همراه روز تا 50 درصد گل‌دهی و رسیدگی فیزیولوژیک برعکس میزان لوله شدن برگ که سبب کاهش تولید مواد فتوسنتزی می‌شود، با افزایش فواصل آبیاری کاهش یافت که نوعی مکانیسم دفاعی برای فرار از خشکی است</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></span></strong></p> <p><br> This research was designed and implemented to determine the effect of different irrigation regimes on the grain yield, dry matter, tiller number per unit area, degree of maturity, panicle harvest index, percentage of leaf rolling, day to 50% flowering, and the physiological maturity of rice genotypes, using a split plot randomized complete block design in two years (2014 and 2015). Four irrigation regimes (every 1, 3, 5 and 7 days of irrigation) were assigned to the main plots and 12 rice genotypes were in the subplots with three replications. The results showed that irrigation regimes, genotypes and interactive effects of these two factors had a significant impact on all measured traits at the 1% probability level. All genotypes tended to produce the most grain yield in the second irrigation regime (the three-day irrigation interval); genotype IR 81025-B-327-3, with 6555.10 kg ha^-1 of grain yield, out-performed the remaining genotypes in this level of irrigation regime. Also, the second irrigation regime (the three-day irrigation interval) had the highest amount of dry matter, tiller number, degree of maturity, and panicle harvest index. Considering the positive and significant correlation between these traits and grain yield, their increase could be regarded as one of major reasons for the increase in the grain yield at the second irrigation regime (the three-day irrigation interval). The degree of maturity with day to 50% flowering and physiological maturity were decreased with increasing irrigation intervals; the latter modifications could be regarded as a defense mechanism to avoid drought</p> فواصل آبیاری, عملکرد, بیولوژیک, پنجه, رسیدگی Irrigation Intervals, Yield, Biological, Cluster, Maturity 63 78 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3269-1&slc_lang=fa&sid=1 K. Limouchi کاوه لیموچی kavehlimouchi@yahoo.com Yes Islamic Azad University, Dezful, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. F. Fateminick فاطمه فاطمی نیک No Payame noor University, Iran. دانشگاه پیام نور ایران A. Siyadat عطااله سیادت No University of Agricultural and Natural Resources of Ramin, Ahwaz, Iran. دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین M. Yarnia مهرداد یارنیا No Islamic Azad University, Tabriz, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، تبریز، ایران A. Guilani عبدالعلی گیلانی No Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research Center, AREEO, Ahvaz, Iran. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز V. Rashidi ورهرام رشیدی No Islamic Azad University, Tabriz, Iran. دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، تبریز، ایران