fa ارزیابی تحمل به شوری ارقام بومی خربزه ایرانی عمومى General پژوهشي Research <p style="text-align: justify;">به‌منظور بررسی واکنش ارقام بومی خربزه ایرانی به تنش شوری آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار به اجرا در آمد. چهار سطح شوری به میزان صفر (شاهد)،6/6، 8 و 12 دسی‌زیمنس بر متر NaCl روی 14 رقم خربزه بومی ایرانی شامل: درگزی، خاتونی، عباس شوری، چاه پالیز، زرد ایوانکی، گرگاب، گنگی، صادراتی، دستگرد، سبز اصفهان، جلالی، قصری مشهدی، سوسکی و خاقانی به‌همراه دو هیبرید وارداتی آناناسی و دیاموند اعمال شد. با افزایش سطوح شوری به 6/6، 8 و 12 دسی‌زیمنس بر متر شاخص نشت الکترولیتی و غلظت یون‌های سدیم در تمام ژنوتیپ‌ها افزایش یافت ولی بیشترین میزان افزایش این دو شاخص (به‌ترتیب 45/35 و 64/48 درصد) در رقم گنگی نسبت به شاهد مشاهده شد. فلورسانس کلروفیل در اثر تنش شوری 21/95 درصد در رقم درگزی نسبت به شاهد افزایش نشان داد. شاخص سبزینگی، غلظت یون پتاسیم برگ، نسبت پتاسیم به سدیم، وزن‌تر اندام هوایی و وزن خشک ‌ریشه به‌ترتیب 52/31، 49/74، 82/19، 75/45 و 76 درصد در گیاهان شوری دیده رقم گنگی نسبت به شاهد کاهش نشان داد. از طرفی محتوای نسبی آب برگ 62/41 درصد و وزن ‌تر ریشه 60/36 درصد در رقم زرد ایوانکی تحت شرایط تنش شوری، نسبت به شاهد کاهش نشان داد. تجزیه خوشه‌ای، ارقام را در سه گروه طبقه‌بندی کرد. ارقام سبز اصفهان، آناناسی، سوسکی و دیاموند به‌عنوان ارقام متحمل به شوری انتخاب شدند و به نظر می‌رسد بتوان از آنها به‌عنوان رقم‌های حاوی ژن‌های متحمل به شوری برای ایجاد ارقام اصلاح‌شده جدید که تحمل به شوری بالایی دارند، استفاده کرد. در نقطه مقابل ارقام درگزی، زرد ایوانکی و گنگی به‌عنوان حساس‌ترین رقم‌ها در برابر تنش شوری ناشی از کلرید سدیم تشخیص داده شدند.</p> <p style="text-align: justify;">To study the response of Iranian melon cultivars to salinity stress a factorial experiment based on RCBD with 3 replications was conducted. Four salinity treatments (0, 6.6, 8 and 12 dS/m NaCl<span dir="RTL">(</span> and 16 muskmelon</p> <p style="text-align: justify;">(<em>Cucumis melo</em> L.) cultivars namely &lsquo;Dargazi&rsquo;, &lsquo;Khatooni&rsquo;, Abbas shori&rsquo;, &lsquo;Chah paliz&rsquo;, &lsquo;Zard Ivanaki&rsquo;, &lsquo;Gorgab&rsquo;, &lsquo;Gongi&rsquo;, Saderati&rsquo;, &lsquo;Dastgerd&rsquo;, &lsquo;Sabz Isfahan&rsquo;, &lsquo;Jalali&rsquo;, Ghasri Mashhad&rsquo;, Sooski&rsquo;, &lsquo;Khaghani&rsquo;, with two imported hybrids &lsquo;Annanasi&rsquo; and &lsquo;Diamond&rsquo; were used. The results showed that along with increasing salinity levels to 6.6, 8, and 12ds/m, the highest increase in electrolyte leakage and Na⁺ concentration (45.35 and 64.48%, respectively) were observed in Gongi cultivar, compared with the control. The largest decrease in chlorophyll fluorescence was found to be 21.95% in Dargazi cultivar. Greenness index, K⁺ concentration of leaf, K⁺/N⁺, fresh weight of shoot and dry weight of root were decreased by 52.31, 49.74, 82.19, 75.45, 76%, respectively, in salt stressed Gongi plants. The greatest salt induced decreases in RWC (71.36%) and fresh weight of root (60.36%) were observed in Gongi and Zard ivanaki cultivars in comparison to the control plants. Cluster analysis divided the examined accessions to 3 groups. Sabz Isfahan, Ananasi, Sooski, and Diamond were recognized as salt-tolerant accessions which may contain tolerance genes which could be used to develop new modified cultivars with high salinity resistance. Dargazi, Zard ivanaki and Gongi were the most sensitive ones to the salinity stress.</p> نسبت پتاسیم به سدیم, نشت یونی, وزن خشک K/Na, Electrolyte Leakage, Dry Weight 51 63 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2015-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Shafie هاجر شفیعی Mhaghighi@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان M. Haghighi مریم حقیقی Mhaghighi@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان A. Farhadi علی فرهادی Mhaghighi@cc.iut.ac.ir No Agricultural and horticultural group Isfahan Research Center of Agriculture and Natural Resources مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان