fa تأثیر کود ورمی‌کمپوست بر برخی فاکتورهای فیزیولوژیکی و جذب عناصر معدنی نهال‌های زیتون رقم زرد (Olea europaea L. cv. Zard) در شرایط تنش کم‌آبی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">کم‌آبی یکی از معمول‌ترین تنش‌هایی است که گیاهان آن را تجربه می‌کنند و رشد گیاهان را در سراسر جهان و به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک محدود می‌کند. در این پژوهش، تأثیر کاربرد کود ورمی‌کمپوست بر ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی و تحمل به تنش خشکی نهال زیتون (.Olea europaea L) رقم زرد بررسی شد. آزمایش به&not;صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه‌ی کاملاً تصادفی که در آن فاکتور اول چهار نسبت حجمی کود ورمی‌کمپوست (0% (شاهد)، 12/5%، 25% و 50%) و فاکتور دوم تنش خشکی (آبیاری کامل و قطع آبیاری) در چهار تکرار در گلخانه پژوهشی بخش باغبانی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. بر اساس نتایج، تنش قطع آبیاری تعداد نسبی برگ را کاهش داد و کاربرد کود ورمی‌کمپوست سبب افزایش آن شد. اعمال تنش خشکی سبب کاهش محتوای نسبی آب برگ، غلظت کلروفیل a، b، کاروتنوئید و غلظت فسفر ریشه و افزایش میزان سدیم برگ و ریشه شد و کاربرد کود ورمی‌کمپوست میزان سدیم ریشه را به‌طور معنی‌داری کاهش داد. با وجود اثرات مثبت هر سه تیمار حجمی کود ورمی‌کمپوست بر برخی پارامترهای رشد و شاخص‌های تحمل به تنش خشکی، تعداد نسبی برگ، کلروفیل a، b و کاروتنوئید و مقاومت به خشکی در گیاهان تیمار شده با 25% حجمی کود ورمی‌کمپوست نسبت به تیمار شاهد به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. نتایج نشان داد در زیتون رقم زرد، اختلاط ورمی‌کمپوست با خاک در نسبت 25% حجمی، به&not;دلیل بهبود خواص فیزیکی و شیمیایی خاک، سبب افزایش غلظت فسفر و پتاسیم و بهبود رشد شد.</div> <div style="text-align: justify;">Drought is one of the most common stresses experienced by plants and limits plant growth throughout the world, especially in the arid and semi-arid areas. In this research, the effect of vermicompost on olive (Olea europaea L. cv. Zard) morpho-physiological traits and drought tolerance was investigated. A factorial experiment was conducted in completely randomized design with two factors, including vermicompost application at four levels (0, 12.5%, 25% and 50%) and drought stress at two levels (full irrigation and non-irrigation) and 4 replications in the research greenhouse of the Department of Horticulture, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. Drought stress decreased relative leaf number, but addition of vermicompost increased it. Drought stress decreased the relative water content, chlorophyll a, b, carotenoids, and root P concentrations and increased leaf and root Na concentration, and application of vermicompost significantly decreased Na concentration of the roots. In spite of positive effects of all vermicompost levels on growth parameters and drought tolerance, the highest number of leaves, chlorophyll a, b and carotenoid concentrations and drought tolerance was observed in plants fertilized with 25% vermicompost. The results showed that applying 25% vermicompost to the soil led to improvements in an array of plant growth parameters and K and P concentrations of the roots, due presumably to an improvement in physical and chemical properties of the medium.</div> تنش غیر زیستی, خشکی, درختان میوه, ویژگی‌های رویشی Abiotic stress, Drought, Fruit trees, Growth traits 67 80 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3298-1&slc_lang=fa&sid=1 Z. Mousavi Dehmordy زهرا موسوی دهموردی z.mousavi248@gmail.com No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان M. Gholami مهدیه غلامی mah.gholami@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان B. Baninasab بهرام بانی نسب bbanin@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان