fa تأثیر تنش خشکی و استفاده از کود ورمی‌کمپوست روی برخی شاخص‌های فیزیولوژیک رشد و عملکرد لوبیا سبز (.Phaseolus vulgaris L) عمومى General كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; line-height: 150%; unicode-bidi: embed; direction: rtl;">به‌منظور بررسی شاخص‌های فیزیولوژیک رشد و عملکرد لوبیا سبز در پاسخ به مقادیر کود ورمی‌کمپوست در شرایط تنش خشکی آزمایشی به‌صورت مزرعه‌ای در سال زراعی 1395 در منطقه دزفول با استفاده از طرح کرت‌های خردشده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد. تنش خشکی به‌صورت دور آبیاری در چهار سطح آبیاری پس از 100، 140، 180 و 220 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A به‌عنوان فاکتور اصلی و مقادیر صفر، 4، 8 و 12 تن در هکتار کود ورمی‌کمپوست به‌عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. با افزایش تنش خشکی از 140 به 220 میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر، مقادیر حداکثر ماده خشک گیاه، شاخص سطح برگ، سرعت رشد گیاه و دوام سطح برگ به‌صورت معنی‌داری کاهش یافت. به‌جز سرعت رشد نسبی که کمتر تحت تأثیر مقادیر ورمی‌کمپوست قرار گرفت، افزایش کاربرد ورمی‌کمپوست از 4 به 12 تن در هکتار باعث افزایش جدی در دیگر شاخص‌های فیزیولوژیک رشد نسبت به تیمار شاهد شد. برهمکنش تیمارهای تنش خشکی و ورمی‌کمپوست بر کلیه صفات مورد بررسی به‌جز عملکرد غلاف سبز غیرمعنی‌دار بود. میانگین درصد افزایش عملکرد در اثر تیمارهای کاربرد ورمی‌کمپوست (نسبت به شاهد) در شرایط تنش خشکی (21 درصد) بیشتر از شرایط آبیاری مطلوب (16 درصد) بود. بیشترین و کمترین میزان همبستگی با عملکرد، به‌ترتیب مربوط به وزن خشک کل گیاه (^**0/97&nbsp;<font face="b lotus">=</font><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">r</span></span>) و سرعت رشد نسبی (0/27-=<font face="b lotus"><span style="font-size: 14.6667px;">r</span></font><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&nbsp;</span></span>) بود. به‌طورکلی، نتایج نشان داد که مصرف ورمی‌کمپوست در شرایط تنش و بدون تنش با تأثیر مثبت طی دوره رشد گیاه سبب بهبود شاخص‌های فیزیولوژیک رشد شده که در نهایت افزایش عملکرد غلاف سبز را به‌دنبال داشت و می‌تواند برای زراعت لوبیا سبز در منطقه توصیه شود.</p> <div style="text-align: justify;">In order to study the physiological growth indices and yield of green bean in response to vermicompost amendment under drought stress conditions a field experiment was conducted in Dezful, southwest of Iran during 2016 using a split plot design in a randomized complete block design with four replications. Application of drought stress by irrigation interval method at four levels of irrigation (irrigation after 100, 140, 180 and 220 mm evaporation from class A evaporation pan) as the main factor and 0, 4, 8 and 12 tons ha^-1 of vermicompost were considered as a sub factor. With intensifying drought stress from 140 to 220 mm evaporation from the evaporation pan, maximum values of dry matter of the plant, leaf area index, plant growth rate and durability of the leaf area significantly decreased. Except for the relative growth rate which was less affected by vermicompost, increasing the application of vermicompost from 4 to 12 tons ha^-1 caused a great increase in the remaining physiological growth indices compared to control treatment. Interaction of drought stress and vermicompost on all traits was not significant except for green pod yield. The vermicompost &ndash; related increase in yield of green bean in drought stress conditions (21%) was higher than the increase in favorable conditions (16%). The highest and lowest correlations with yield were related to dry matter of the plant (r=0.97^**) and relative growth rate (r=-0.27). In general, the results showed that vermicompost application under stress and non-stress conditions improved the physiological growth indices and hence the yield of the green pod and could be recommended for green bean production in the area.</div> تنش خشکی, سطح برگ, غلاف سبز, ماده خشک, همبستگی Drought Stress, Leaf area, Green Pod, Dry matter, Correlation 103 115 http://jcpp.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2727-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Nouriyani حسن نوریانی h_noryani@yahoo.com Yes Payame Noor University دانشگاه پیام نور